Yathā hi sattahi yugehi ākaḍḍhitabbe sakaṭe paṭhamayuge yuttagoṇā yugaṃ tāva santhambhetuṃ saṇṭhāretuṃ sakkonti, cakkaṃ pana nappavattenti. Dutiyādīsupi eseva nayo. Sattamayuge pana goṇe yojetvā yadā cheko sārathi dhure nisīditvā yottāni ādāya sabbapurimato paṭṭhāya patodayaṭṭhiyā goṇe ākoṭeti. Tadā sabbeva ekabalā hutvā dhurañca saṇṭhārenti, cakkāni ca pavattenti "sakaṭaṃ gahetvā dasayojanaṃ gatā vīsatiyojanaṃ gatā"ti vattabbataṃ āpādenti. Evaṃ sampadamidaṃ veditabbaṃ.

@2 abhi. 34/635/195 3 cha.Ma. sandhāreti. evamuparipi

Tattha yo cittasamuṭṭhānikakāyo, na so viññatti. Cittasamuṭṭhānāya pana vāyodhātuyā sahajātaṃ rūpakāyaṃ santhambhetuṃ saṇṭhāretuṃ cāletuṃ paccayo bhavituṃ samattho eko ākāravikāro atthi, ayaṃ viññatti nāma. Sā aṭṭha rūpāni viya na cittasamuṭṭhānā. Yathā pana aniccādibhedānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇattā "jarāmaraṇaṃ bhikkhave aniccaṃ saṅkhatan"tiādi vuttaṃ, evaṃ cittasamuṭṭhānānaṃ rūpānaṃ viññattitāya sāpi cittasamuṭṭhānā nāma hoti.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๒๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”