Tattha kammenapi dvāraṃ nāmaṃ labhati, dvārenapi kammaṃ. Yathā hi viññāṇādīnaṃ uppajjanaṭṭhānāni viññāṇadvāraṃ phassadvāraṃ asaṃvaradvāraṃ saṃvaradvāranti nāmaṃ labhanti, evaṃ kāyakammassa uppajjanaṭṭhānaṃ "kāyakammadvāran"ti nāmaṃ labhati. Vacīkammamanokammadvāresupi eseva nayo. Yathā pana tasmiṃ tasmiṃ rukkhe adhivatthā devatā simbalidevatā palāsadevatā pucimandadevatā phandanadevatāti tena tena rukkhena

@3 cha.Ma. aṅgulamattampi 4 cha.Ma. sañcarati Nāmaṃ labhati, evameva kāyadvārena kataṃ kammaṃ kāyakammanti dvārena nāmaṃ labhati, vacīkammamanokammesupi eseva nayo. Tattha añño kāyo aññaṃ kammaṃ, kāyena pana katattātaṃ "kāyakamman"ti vuccati. Tenāhu aṭṭhakathācariyā:-

"kāyena ce kataṃ kammaṃ kāyakammanti vuccati

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”