Kāyena ce kataṃ kammaṃ kāyakammanati vuccati

kāyo ca kāyakammañca aññamaññaṃ vavaṭṭhitā"ti.

Evaṃ sante neva dvāravavaṭṭhānaṃ yujjati, na kammavavaṭaṭhānaṃ. Kathaṃ? kāyaviññattiyaṃ Hi "dvāre caranti kammānī"ti vacanato vacīkammampi pavattati, tenassā "kāyakammadvāran"ti vavaṭṭhānaṃ na yuttaṃ. Kāyakammañca vacīviññattiyampi pavattati, tenassa "kāyakamman"ti vavaṭṭhānaṃ na yujjatīti. No na yujjati. Kasmā? yebhuyyavuttitāya ceva tabbahulavuttitāya ca. Kāyakammameva hi yebhuyyena kāyaviññattiyaṃ pavattati, na itarānīti. Tasmā kāyakammassa yebhuyyena pavattito tassā kāyakammadvārabhāvo siddho, brāhmaṇagāmaambavananāgavanādīnaṃ brāhmaṇagāmādibhāvo viyāti dvāravavaṭṭhānaṃ yujjati. Kāyakammaṃ pana kāyadvāreyeva bahulaṃ pavattati, appaṃ vacīdvāre. Tasmā kāyadvāre bahulaṃ pavattito etassa kāyakammabhāvo siddho, vanacarakathūlakumārikādigocarānaṃ vanacarakādibhāvo viyāti evaṃ kammavavaṭṭhānampi yujjatīti.

Kāyakammadvārakathā niṭṭhitā

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”