@4 abhi. 34/636/195 5 Ma. vilapantānaṃ 6 cha.Ma. dhātusaṅghaṭṭanena Cittasamuṭṭhānāya paṭhavīdhātuyā upādinnakaghaṭanassa paccayabhūto eko ākāravikāro atthi. Ayaṃ vacīviññatti nāma. Ito paraṃ "sā aṭṭha rūpāni viya na cittasamuṭṭhānā"ti- ādi sabbaṃ heṭṭhā vuttanayeneva veditabbaṃ.

Idhāpi hi "tissa, datta, mittā"ti pakkosantassa saddaṃ sutvā viññattiṃ manodvārikacittena cintetvā "idañcidañca esa kāreti maññe"ti jānāti. Kāyaviññatti viya ca ayampi tiracchānagatānampi pākaṭā hoti. "ehi yāhī"ti hi saddaṃ sutvā tiracchānagatāpi "idaṃ nāmesa kāreti maññe"ti ñatvā āgacchanti ceva gacchanti ca. "tisamuṭṭhānikakāyaṃ cāleti na cāletī"ti ayaṃ pana vāro idha na labbhati. Purimacittasamuṭṭhānāya upatthambhanakiccampi natthi. Yā pana tasmiṃ vacīdvārepi siddhā cetanā, yāya musā katheti, pesuññaṃ katheti, pharusaṃ katheti, samphaṃ palapati, musāvādādīhi viramati. Idaṃ vacīkammaṃ nāma. Ito paraṃ sabbaṃ kammavavaṭṭhānaṃ dvāra vavaṭṭhānañca heṭṭhā vuttanayeneva veditabbanti.

Vacīkammadvārakathā niṭṭhitā.