Manokammadvārakathā

manokammadvārakathāyaṃ pana kāmāvacarā divasena catubbidho mano mano nāma. Tattha kāmāvacaro catupaññāsavidho hoti, rūpāvacaro paṇṇarasavidho, arūpāvacaro dvādasavidho, lokuttaro aṭṭhavidhoti sabbopi ekūnanavutividho hoti. Tattha "ayaṃ nāma mano manodvāraṃ na hotī"ti na vattabbo. Yathā hi ayaṃ nāma cetanā kammaṃ na hotīti na vattabbā, antamaso pañcaviññāṇasampayuttāpi hi cetanā mahāpakaraṇe "kamman"tveva niddiṭṭhā, evameva ayaṃ nāma mano manodvāraṃ na hotīti na vattabboti.

Etthāha:- kammaṃ nāmetaṃ kiṃ karotīti? āyūhati abhisaṅkharoti, piṇḍaṃ karoti, ceteti kappeti pakappetīti, evaṃ sante pañcaviññāṇacetanā kiṃ āyūhati

Sāpi hi sahajāte sampayuttakkhandhe āyūhati abhisaṅkharoti, piṇḍaṃ karoti, ceteti kappeti pakappetīti. Kiṃ vā iminā vādena, sabbasaṅgāhikavasena hetaṃ vuttaṃ. Idaṃ panettha sanniṭṭhānaṃ:- tebhūmikakusalākusalavasena ekūnatiṃsatividho mano manokammadvāraṃ nāma. Yā pana tasmiṃ manodvāre siddhā cetanā, yāya abhijjhābyāpādamicchādassanāni ceva anabhijjhāabyāpādasammādassanāni ca gaṇhāti. Idaṃ manokammaṃ nāma. Ito paraṃ sabbaṃ kammavavaṭṭhānaṃ dvāravavaṭṭhānañca heṭṭhā vuttanayeneva veditabbanti. Imāni tīṇi kammadvārāni nāma.