Catutthe pana sattāhe pacchimuttarāya disāya ratanaghare nisīdi. Ratanagharaṃ nāma na ratanamayaṃ gehaṃ, sattannaṃ pana pakaraṇānaṃ sammasitaṭṭhānaṃ "ratanagharan"ti veditabbaṃ. Tattha dhammasaṅgaṇiṃ sammasantassāpi sarīrato rasmiyo na nikkhantā. Vibhaṅgappakaraṇaṃ, dhātukathaṃ, puggalapaññattiṃ, kathāvatthuppakaraṇaṃ, yamakappakaraṇaṃ sammasantassāpi sarīrato rasmiyo na nikkhantā. Yadā pana mahāpakaraṇaṃ oruyha "hetupaccayo ārammaṇapaccayo .pe. Avigatapaccayo"ti sammasanaṃ ārabhi. Athassa catuvīsatisamantapaṭṭhānaṃ sammasantassa ekantato sabbaññutañāṇaṃ mahāpakaraṇeyeva okāsaṃ labhati. Yathā hi timirapiṅgalamahāmaccho caturāsītiyojanasahassagambhīre mahāsamuddeyeva ekantato lokāsaṃ labhati, evameva sabbaññutañāṇaṃ ekantato mahāpakaraṇeyeva okāsaṃ labhati.

Satthu evaṃ laddhokāsena sabbaññutañāṇena yathāsukhaṃ saṇhasukhumadhammaṃ sammasantassa sarīrato nīlapītalohitodātamañjeṭṭhapabhassaravasena chabbaṇṇarasmiyo nikkhamiṃsu. Kesamassūhi ceva akkhīnañca nīlaṭṭhānehi nīlarasmiyo nikkhamiṃsu, yāsaṃ vasena gaganatalaṃ añjanacuṇṇasamokiṇṇaṃ viya ummāpupphanīluppaladalasañchannaṃ viya vītipatantamaṇitālavaṇṭaṃ viya sampasāritamecakapaṭaṃ viya ca ahosi.

Chavito ceva akkhīnañca pītaṭṭhānehi pītarasmiyo nikkhamiṃsu, yāsaṃ vasena disābhāgā suvaṇṇarasābhisiñcamānā viya suvaṇṇapaṭapasāritā viya kuṅkumacuṇṇarañjitā viya kaṇṇikārapupphasamparikiṇṇā viya ca virociṃsu.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกมาติกา ๒๒ ติกะ”