pañhā mesā kusalehi cintitā"ti.

Evaṃ "akusalaṃ vacīkammaṃ na manodvāre samuṭṭhātī"ti niṭṭhamettha gantabbaṃ.

Yadā pana abhijjhāsahagatena cetasāva kāyaṅgaṃ copento hatthaggāhādīni karoti, byāpādasahagatena cetasā daṇḍaparāmāsādīni, micchādiṭṭhisahagatena cetasā "khandhasivādayo seṭṭhā"ti tesaṃ abhivādanaañjalikammabhūtapīṭhakaparibhaṇḍādīni karoti, tadā kammaṃ manokammaṃ hoti, dvāraṃ pana kāyadvāraṃ. Evaṃ akusalaṃ manokammaṃ kāyadvāre samuṭṭhāti, cetanā panettha abbohārikā.

Yadā pana abhijjhāsahagatena cetasā vācaṅgaṃ copento "aho vata yaṃ parassa, taṃ mamassā"ti paravittūpakaraṇaṃ abhijjhāyati, byāpādasahagatena cetasā "ime sattā haññantu vā vajjhantu vā ucchijjantu vā, mā vā ahesun"ti vadati, micchādiṭṭhisahagatena cetasā "natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhan"tiādīni vadati, tadā kammaṃ manokammaṃ hoti, dvāraṃ pana vacīdvāraṃ. Evaṃ akusalaṃ manokammaṃ vacīdvāre samuṭṭhāti, cetanā panettha abbohārikā.