Akusalaṃ kāyakammaṃ pañcasamphassadvāravasena nuppajjati, manosamphassadvāravaseneva uppajjati. Tathā akusalaṃ vacīkammaṃ. Akusalaṃ manokammaṃ pana chasamphassadvāravaseneva uppajjati, taṃ kāyavacīdvāresu copanaṃ pattaṃ akusalaṃ kāyakammavacīkammaṃ hoti, copanaṃ Appattaṃ akusalaṃ manokammameva hoti. Yathā ca pañcasamphassadvāravasena, evaṃ pañcaasaṃvaradvāravasenapi akusalaṃ kāyakammaṃ nuppajjati. Copanakāyaasaṃvaradvāravasena pana vācāasaṃvaradvāravasena ca uppajjati, manoasaṃvaradvāravasena nuppajjati. Akusalaṃ vacīkammampi pañcaasaṃvaradvāravasena nuppajjati, copanakāyavācāasaṃvaradvāravasena uppajjati, manoasaṃvaradvāravasena nuppajjati. Akusalaṃ manokammaṃ aṭṭhaasaṃvaradvāravasenapi uppajjateva. Kusalakāyakammādīsupi eseva nayo.

Ayaṃ pana viseso, yathā akusalakāyakammavacīkammāni manoasaṃvaradvāravasena nuppajjanti, na tathā etāni. Etāni pana kāyaṅgavācaṅgaṃ acopetvā sikkhāpadāni gaṇhantassa manosaṃvaradvārepi uppajjanti. Evaṃ tattha kāmāvacarakusalacittaṃ tividhakammadvāravasena uppajjati, pañcaviññāṇadvāravasena nuppajjati, "yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā"ti iminā pana nayena chasamphassadvāravasena uppajjati, aṭṭhaasaṃvaradvāravasena nuppajjati, aṭṭhasaṃvaradvāravasena uppajjati, dasaakusalakammapathavasena nuppajjati, dasakusalakammapathavasena uppajjati. Tasmā idaṃ cittaṃ tividhakammadvāravasena vā uppannaṃ hoti chasamphassadvāravasena vā aṭṭhasaṃvaradvāravasena vā dasakusalakammapathavasena vā, "kāmāvacaraṃ kusalaṃ cittaṃ uppannaṃ hoti .pe. Rūpārammaṇaṃ vā .pe. Dhammārammaṇaṃ vā"ti vutte sabbaṃ vuttameva hotīti.

Dvārakathā niṭṭhitā.

Yaṃ yaṃ vā panārabbhāti ettha ayaṃ yojanā, heṭṭhā vuttesu rūpārammaṇādīsu rūpārammaṇaṃ vā ārabbha, ārammaṇaṃ katvāti attho. Saddārammaṇaṃ vā .pe. Dhammārammaṇaṃ vā ārabbha uppannaṃ hoti. Ettāvatā etassa cittassa etesu ārammaṇesu yaṅkiñci ekameva ārammaṇaṃ anuññātasadisaṃ