@3 Sī. thambhe baddhā, Ma.thambhabaddhā, 4 Sī. uppannadhammā

Seyyathīdaṃ:- phusatīti phasso, so ayaṃ phusanalakkhaṇo, saṅghaṭanaraso, sannipātapaccupaṭṭhāno, āpāthagatavisayapadaṭṭhāno.

Ayaṃ hi arūpadhammopi samāno ārammaṇe phusanākāreneva pavattatīti phusanalakkhaṇo. Ekadesena ca anallīyamānopi rūpaṃ viya cakkhuṃ saddo viya ca sotaṃ cittaṃ ārammaṇañca saṅghaṭetīti saṅghaṭanaraso, vatthārammaṇasaṅghaṭanato vā uppannattā sampattiatthenapi rasena saṅghaṭanarasoti veditabbo. Vuttaṃ hetaṃ aṭṭhakathāyaṃ "catubhūmikaphasso hi nophusanalakkhaṇo nāma natthi. Saṅghaṭanaraso pana pañcadvārikova hoti, pañcadvārikassa hi phusanalakkhaṇotipi saṅghaṭanarasotipi nāmaṃ. Manodvārikassa phusanalakkhaṇotveva nāmaṃ, na saṅghaṭanaraso"ti.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๗๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”