Idañca vatvā idaṃ suttaṃ ābhaṭaṃ "yathā mahārāja dve meṇḍā yujjheyyuṃ, tesu yathā eko meṇḍo, evaṃ cakkhu daṭṭhabbaṃ. Yathā dutiyo meṇḍo, evaṃ rūpaṃ daṭṭhabbaṃ. Yathā tesaṃ sannipāto, evaṃ phasso daṭṭhabbo. Evaṃ phusanalakkhaṇo ca phasso saṅghaṭanaraso ca. Yathā mahārāja dve pāṇī sammā vaṭṭeyyuṃ .pe. Dve pāṇī vaṭṭeyyuṃ. Yathā eko pāṇi, evaṃ cakkhu daṭṭhabbaṃ. Yathā dutiyo pāṇi, evaṃ rūpaṃ daṭṭhabbaṃ. Yathā tesaṃ sannipāto, evaṃ phasso daṭṭhabbo. Evaṃ phusanalakkhaṇo ca phasso saṅghaṭanaraso cā"ti vitthāro.

Yathā vā "cakkhunā rūpaṃ disvā"tiādīsu cakkhuviññāṇādīni cakkhuādināmena vuttāni, evamidhāpi tāni cakkhuādināmeneva vuttānīti veditabbāni. Tasmā "evaṃ cakkhu daṭṭhabban"tiādīsu "evaṃ cakkhuviññāṇaṃ daṭṭhabban"ti iminā nayena attho veditabbo. Evaṃ sante cittārammaṇasaṅghaṭanato imasmimpi sutte kiccaṭṭheneva rasena saṅghaṭanarasoti siddho hoti.

Tikasannipātasaṅkhātassa pana attano kāraṇassa vasena paveditattā sannipātapaccupaṭṭhāno. Ayañhi tattha tattha "tiṇṇaṃ saṅgati phasso"ti evaṃ kāraṇassa

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๓๗๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”