Adhimokkho atthi, manasikāro atthi, tatramajjhattatā atthi, mettāpubbabhāgo atthi, so adose gahite gahitoeva hoti. Karuṇāpubbabhāgo atthi, muditāpubbabhāgo atthi, upekkhāpubbabhāgo atthi, so pana tatramajjhattatāya gahitāya gahitoeva hoti. Sammāvācā atthi, sammākammanto atthi, sammāājīvo atthi, cittaṅgavasena pana pāliṃ anāruḷho, sopi idha yevāpanakavasena gahito.

Imesu pana navasu chando adhimokkho manasikāro tatramajjhattatāti ime cattārova ekakkhaṇe labbhanti, sesā nānākkhaṇe. Yadā hi iminā cittena micchāvācaṃ pajahati, virativasena sammāvācaṃ pūreti, tadā chandādayo cattāro sammāvācā cāti ime pañca ekakkhaṇe labbhanti. Yadā micchākammantaṃ pajahati, virativasena sammākammantaṃ pūreti .pe. Micchāājīvaṃ pajahati, virativasena sammāājīvaṃ pūreti .pe. Yadā karuṇāya parikammaṃ karoti .pe. Yadā muditāya parikammaṃ karoti, tadā chandādayo cattāro muditāpubbabhāgo cāti ime pañca ekakkhaṇe labbhanti. Ito pana muñcitvā dānaṃ dentassa sīlaṃ pūrentassa yogena kammaṃ karontassa cattāri apaṇṇakaṅgāneva labbhanti.

Evametesu navasu yevāpanakadhammesu chandoti kattukamyatāyetaṃ adhivacanaṃ. Tasmā so kattukamyatālakkhaṇo chando, ārammaṇapariyesanaraso, ārammaṇena atthikatāpaccupaṭṭhāno, tadevassa padaṭṭhānaṃ, ārammaṇagahaṇe cāyaṃ cetaso hatthappasāraṇaṃ viya daṭṭhabbo.

Adhimuccanaṃ adhimokkho. So sanniṭṭhānalakkhaṇo, asaṃsappanaraso, nicchayapaccupaṭṭhāno, sanniṭṭhātabbadhammapadaṭṭhāno, ārammaṇe niccalabhāvena indakhīlo viya daṭṭhabbo.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”