@7 Ma.Ma. 13/51/34 8 dī.Sī. 9/10/5, Ma.mū. 12/293/257

@9 Sī. nikkhammo 10 cha.Ma. byāyamanavasena 11 Sī. ussoḷhi

Aparo nayo:- nikkamo ceso kāmānaṃ panudanāya. Parakkamo ceso bandhanacchedāya, uyyāmo ceso oghassa nittharaṇāya, vāyāmo ceso pāraṅgamanaṭṭhena, ussāho ceso pubbaṅgamaṭṭhena, ussoḷhī ceso adhimattaṭṭhena, thāmo ceso palighugghātanatāya, dhiti cesā avaṭṭhitikāritāyāti.

"kāmaṃ taco ca nahāru ca, aṭṭhi ca avasussatū"ti evaṃ pavattikāle asithilaparakkamanavasena asithilaparakkamatā, thiraparakkamo daḷhaparakkamoti attho. Yasmā panetaṃ viriyaṃ kusalakammakaraṇaṭṭhāne chandaṃ na nikkhipati, dhuraṃ na nikkhipati, na otāreti na vissajjeti, anosakkitamānasataṃ āvahati, tasmā anikkhittachandatā anikkhittadhuratāti vuttaṃ. Yathā pana tajjātike udakasambhinnaṭṭhāne dhuravāhagoṇaṃ gaṇhathāti vadanti, so jannukehi bhūmiyaṃ uppīḷetvāpi dhuraṃ vahati, bhūmiyaṃ patituṃ na deti, evameva viriyaṃ kusalakammakaraṇaṭṭhāne dhuraṃ ukkhipati paggaṇhāti, tasmā dhurasampaggāhoti vuttaṃ. Paggāhalakkhaṇe indattaṃ kāretīti viriyindriyaṃ. Kosajje na kampatīti viriyabalaṃ. Yāthāvaniyyānikakusalavāyāmatāya sammāvāyāmo.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”