[46-47] Kammaññatāti kammani sādhutā, kusalakiriyāya viniyogakkhamatāti attho. Sesapadadvayaṃ byañjanavaseneva vaḍḍhitaṃ. Padadvayenāpi hi purimanayena tiṇṇaṃ khandhānaṃ, pacchimanayena viññāṇakkhandhassa kammaniyākārova kathito.

[48-49] Paguṇatāti paguṇabhāvo, anāturatā niggilānatāti attho. Sesapadadvayaṃ byañjanavasena vaḍḍhitaṃ. Idhāpi purimanayena tiṇṇaṃ khandhānaṃ, pacchimanayena viññāṇakkhandhassa niggilānākārova kathito.

[50-51] Ujukatāti ujukabhāvo, ujukena ākārena pavattanatāti attho. Ujukassa khandhattayassa viññāṇakkhandhassa ca bhāvo ujukatā. Ajimhatāti gomuttavaṅkabhāvapaṭikkhePo. Avaṅkatāti candalekhāvaṅkabhāvapaṭikkhePo. Akuṭilatāti naṅgalakoṭivaṅkabhāvapaṭikkhePo.

Yo hi pāpaṃ katvāva "na karomī"ti bhāsati, so gantvā paccosakkanatāya gomuttavaṅko nāma hoti. Yo pāpaṃ karontova "bhāyāmahaṃ pāpassā"ti bhāsati, so yebhuyyena kuṭilatāya candalekhāvaṅko nāma hoti. Yo pāpaṃ karontova "ko

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “บทภาชนีย์”