@3 Ma.Ma. 12/153/113 4 aṅ. aṭṭhaka. 23/32/194 Ettha cetanāsampayuttadhammā maggo nāma. "ayaṃ bhikkhave maggo, ayaṃ paṭipadā"ti saṅkhārupapattisuttādīsu cetanāpi cetanāsampayuttadhammāpi maggo nāma. Imasmiṃ pana ṭhāne "jhānan"ti vacanato cetanāsampayuttā adhippetā. Yasmā pana jhānacetanā paṭisandhiṃ ākaḍḍhati, tasmā cetanāpi cetanāsampayuttadhammāpi vaṭṭantiyeva.

Bhāvetīti janeti uppādeti vaḍḍheti. Ayaṃ tāva idha bhāvanāya attho. Aññattha pana upasaggavasena sambhāvanā paribhāvanā vibhāvanāti evaṃ aññathāpi attho hoti. Tattha "idhudāyi mama sāvakā adhisīle sambhāventi `sīlavā samaṇo gotamo paramena sīlakkhandhena samannāgato"ti ayaṃ sambhāvanā nāma, okappanāti attho "sīlaparibhāvito samādhi mahapphalo hoti mahānisaṃso, samādhiparibhāvitā paññā mahapphalā hoti mahānisaṃsā, paññāparibhāvitaṃ cittaṃ sammadeva āsavehi vimuccatī"ti ayaṃ paribhāvanā nāma, vāsanāti attho. "iṅgha rūpaṃ vibhāvehi, vedanaṃ, saññaṃ, saṅkhāre, viññāṇaṃ vibhāvehī"ti ayaṃ vibhāvanā nāma, antaradhāpanāti attho. "puna caparaṃ udāyi akkhātā mayā sāvakānaṃ paṭipadā, yathāpaṭipannā me sāvakā cattāro satipaṭṭhāne bhāventī"ti ayaṃ pana uppādanavaḍḍhanaṭṭhena bhāvanā nāma. Imasmimpi ṭhāne ayameva adhippetā. Tena vuttaṃ "bhāvetīti janeti uppādeti vaḍḍhetī"ti.

Kasmā panettha yathā kāmāvacarakusalaniddese dhammapubbaṅgamā desanā katā, tathā akatvā puggalapubbaṅgamā katāti? paṭipadāya sodhetabbato. Idaṃ hi catūsu paṭipadāsu aññatarāya sodhetabbaṃ, na kāmāvacaraṃ viya vinā paṭipadāya uppajjati, paṭipadā ca nāmesā paṭipannake sati hotīti etamatthaṃ dassetuṃ puggalapubbaṅgamaṃ desanaṃ karonto "rūpūpapattiyā maggaṃ bhāvetī"ti āha.

Vivicceva kāmehīti kāmehi viviccitvā vinā hutvā apakkamitvā. Yo panāyamettha evakāro, so niyamatthoti veditabbo. Yasmā ca niyamattho, tasmā

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๗๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนัย”