@4-4 cha.Ma. vaṇṇabhaṇanatthampetassa jhānassetā 5 cha.Ma. cassa Nāma adukkhamasukhā, upekkhātipi vuccatīti. Sā iṭṭhāniṭṭhaviparītānubhavanalakkhaṇā, majjhattarasā, avibhūtapaccupaṭṭhānā, sukhanirodhapadaṭṭhānāti veditabbā.

Upekkhāsatipārisuddhinti upekkhāya janitasatipārisuddhiṃ. Imasmiṃ hi jhāne suparisuddhā sati, yā cassā satiyā pārisuddhi, sā upekkhāya katā, na aññena. Tasmā etaṃ "upekkhāsatipārisuddhī"ti vuccati. Vibhaṅgepi vuttaṃ "ayaṃ sati imāya upekkhāya visadā hoti parisuddhā pariyodātā, tena vuccati "upekkhāsatipārisuddhī"ti. Yāya ca upekkhāya ettha sati pārisuddhi hoti, sā atthato tatramajjhattatāti veditabbā. Na kevalañcettha tāya satiyeva parisuddhā, apica kho sabbepi sampayuttadhammā, satisīsena pana desanā vuttā.

Tattha kiñcāpi ayaṃ upekkhā heṭṭhāpi tīsu jhānesu vijjati, yathā pana divā suriyappabhābhibhavā sommabhāvena ca attano upakārakattena vā sabhāgāya rattiyā alābhā divā vijjamānāpi candalekhā aparisuddhā hoti apariyodātā, evamayampi tatramajjhattupekkhācandalekhā vitakkādipaccanīkadhammatejābhibhavā sabhāgāya ca upekkhāvedanārattiyā appaṭilābhā vijjamānāpi paṭhamādijjhānabhedesu aparisuddhā hoti. Tassā ca aparisuddhāya divā aparisuddhacandalekhāya pabhā viya sahajātāpi satiādayo aparisuddhāva honti. Tasmā tesu ekampi "upekkhāsati- pārisuddhī"ti na vuttaṃ. Idha pana vitakkādipaccanīkadhammatejābhibhavābhāvā sabhāgāya ca upekkhāvedanārattiyā paṭilābhā ayaṃ tatramajjhattupekkhācandalekhā ativiya parisuddhā, tassā parisuddhattā parisuddhacandalekhāya pabhā viya sahajātāpi satiādayo parisuddhā honti pariyodātā. Tasmā idameva "upekkhāsatipārisuddhī"ti vuttanti veditabbaṃ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๔๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนัย”