Apica ye bhagavatā "tayome bhikkhave samādhī savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhī"ti suttante tayo samādhī desitā. Tesu heṭṭhā savitakkasavicāro samādhi avitakkaavicāro samādhi ca bhājetvā dassito, avitakkavicāramatto na dassitoti. Taṃ dassetumpi ayaṃ pañcakanayo āraddhoti veditabbo.

Tattha dutiyajjhānaniddese phassādīsu vitakkamattaṃ parihāyati, koṭṭhāsavāre "caturaṅgikaṃ jhānaṃ hoti, caturaṅgiko maggo hotī"ti ayameva viseso. Sesaṃ sabbaṃ paṭhamajjhānasadisameva. Yāni ca catukkanaye dutiyatatiyacatutthāni, tāni idha tatiyacatutthapañcamāni. Tesaṃ adhigamapaṭipāṭiyā dīpanatthaṃ ayaṃ nayo veditabbo:-

eko kira amaccaputto rājānaṃ upaṭṭhātuṃ janapadato nagaraṃ āgato, so ekadivasameva rājānaṃ disvā pānabyasanena sabbaṃ vibhavajātaṃ nāsesi. Taṃ ekadivasaṃ surāmadamattaṃ niccolaṃ katvā jiṇṇakaṭasārakamattena paṭicchādetvā pānāgārato nīhariṃsu, tamenaṃ saṅkārakūṭe nipajjitvā niddāyantaṃ eko aṅgavijjāpāṭhako disvā "ayaṃ puriso mahājanassa avassayo bhavissati, paṭijaggitabbo eso"ti sanniṭṭhānaṃ katvā mattikāya nhāpetvā thūlasāṭakayugaṃ nivāsāpetvā puna gandhodakena nhāpetvā sukhumena dukūlayugalena acchādetvā pāsādaṃ āropetvā subhojanaṃ bhojetvā "evaṃ naṃ paricāreyyāthā"ti paricārake paṭicchādetvā pakkāmi. Atha naṃ te sayanaṃ āropesuṃ, pānāgāragamanapaṭibāhanatthañca naṃ cattāro tāva janā catūsu hatthapādesu uppīḷetvā aṭṭhaṃsu. Tattha eko pāde parimajji, eko tālapaṇṇaṃ gahetvā vīji, eko vīṇaṃ vādayamāno gāyanto nisīdi.

So sayanupagamanena vigatakilamatho thokaṃ niddāyitvā vuṭṭhito hatthapādanippīḷanaṃ asahamāno "ko me hatthapāde uppīḷeti, apagacchathā"ti tajjesi, te ekavacaneneva apagacchiṃsu. Tato puna thokaṃ niddāyitvā vuṭṭhito pādaparimajjanaṃ