@3 cha.Ma. kassako 4 cha.Ma. iti-saddo na dissati Upekkhābrahmavihāro. Yathā hi thambhe anussāpetvā tulāsaṅghāṭaṃ anāropetvā na sakkā ākāse kūṭagopānasiyo ṭhapetuṃ, evaṃ purimesu tatiyajjhānaṃ vinā na sakkā catutthaṃ bhāvetuṃ, kasiṇesu pana uppannatatiyajjhānassāpi esā nuppajjati visabhāgārammaṇattāti.

Tattha siyā "kasmā panetā mettākaruṇāmuditāupekkhābrahmavihārāti vuccanti, kasmā ca catasso, ko ca etāsaṃ kamo, vibhaṅge ca kasmā `appamaññā'ti vuttā"ti. Vuccate:- seṭṭhaṭṭhena tāva niddosabhāvena cettha brahmavihāratā veditabbā. Sattesu sammāpaṭipattibhāvena hi seṭṭhā ete vihāRā. Yathā ca brahmāno niddosacittā viharanti, evaṃ etehi sampayuttā yogino brahmasamāva hutvā viharantīti seṭṭhaṭṭhena niddosabhāvena ca "brahmavihārā"ti vuccanti.

Kasmā ca catassotiādipañhassa pana idaṃ vissajjanaṃ:-

visuddhimaggādivasā catasso

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๕๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “พรหมวิหารฌาน ๔”