Diṭṭhigatānaṃ pahānāyāti ettha diṭṭhiyoeva diṭṭhigatāni "gūthagataṃ muttagatan"tiādīni viya. Dvāsaṭṭhiyā vā diṭṭhīnaṃ antogadhattā diṭṭhīsu gatānītipi diṭṭhigatāni. Diṭṭhiyā vā gataṃ etesantipi diṭṭhigatāni, diṭṭhisadisagamanāni diṭṭhisadisappavattānīti attho. Kāni pana tānīti? sasampayuttāni sakkāyadiṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsaapāyagamanīyarāgadosamohākusalāni. Tāni hi yāva paṭhamamaggabhāvanā, tāva pavattisabhāvato diṭṭhisadisagamanānīti vuccanti. Iti diṭṭhiyo ca diṭṭhigatāni ca diṭṭhigatāni, tesaṃ diṭṭhigatānaṃ. Pahānāyāti samucchedavasena pajahanatthāya. Paṭhamāyāti gaṇanavasenapi paṭhamuppattivasenapi paṭhamāya. Bhūmiyāti "anantarahitāya bhūmiyā"tiādīsu tāva ayaṃ mahāpaṭhavī "bhūmī"ti vuccati. "sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare"tiādīsu cittuppādo. Idha pana sāmaññaphalaṃ adhippetaṃ. Tañhi sampayuttānaṃ nissayabhāvato te dhammā bhavanti etthāti bhūmi. Yasmā vā samānepi lokuttarabhāve sayampi bhavati uppajjati, na nibbānaṃ viya apātubhāvaṃ, tasmāpi "bhūmī"ti vuccati, tassā paṭhamāya bhūmiyā. Pattiyāti sotāpattiphalasaṅkhātassa paṭhamassa sāmaññaphalassa pattatthāya paṭilābhatthāyāti evamettha attho veditabbo. Viviccāti samucchedavivekavasena viviccitvā vinā hutvā.

Idāni kiñcāpi lokiyajjhānampi na vinā paṭipadāya ijjhati, evaṃ santepi idha suddhikanayaṃ pahāya lokuttarajjhānaṃ paṭipadāya saddhiṃyeva garuṃ katvā desetukāmatāya "dukkhāpaṭipadaṃ dandhābhiññan"tiādimāha.

@3 vinaYu. 1/27/16, Ma.Ma. 13/296/270 4 abhi. 34/988/239