Phasso hotītiādīsu anaññātaññassāmītindriyaṃ sammāvācā sammākammanto sammāājīvoti cattāri padāni adhikāni. Niddesavāre ca vitakkādiniddesesu maggaṅgantiādīni pādāni adhikāni. Sesaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttasadisameva. Bhummantaravasena pana lokuttarattā ca idha viseso.

Tattha anaññātaññassāmītindriyanti "anamatagge saṃsāravaṭṭe anaññātaṃ amatapadaṃ catusaccadhammameva vā pajānissāmī"ti paṭipannassa iminā pubbabhāgena uppannaṃ indriyaṃ. Lakkhaṇādīni panassa heṭṭhā paññindriye vuttanayeneva veditabbāni.

Sundarā pasaṭṭhā vā vācā sammāvācā, vacīduccaritasamugghāṭikāya micchāvācāviratiyā etaṃ adhivacanaṃ. Sā pariggahalakkhaṇā, viramaṇarasā, micchāvācappahānapaccupaṭṭhānā. Sundaro pasaṭṭho vā kammanto sammākammanto, micchākammantasamucchedikāya pāṇātipātādiviratiyā etaṃ nāmaṃ. So samuṭṭhānalakkhaṇo, viramaṇaraso, micchākammantappahānapaccupaṭṭhāno. Sundaro pasaṭṭho vā ājīvo sammāājīvo, micchājīvaviratiyā etaṃ adhivacanaṃ. So vodānalakkhaṇo, ñāyājīvappavattiraso, micchājīvappahānapaccupaṭṭhāno.

Apica heṭṭhā viratittaye vuttavasenapettha lakkhaṇādīni veditabbāni. Iti imesaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ vasena heṭṭhā vuttaṃ maggapañcakaṃ idha maggaṭṭhakaṃ veditabbaṃ, yevāpanakesu ca imesaṃ abhāvo, tathā karuṇāmuditānaṃ. Ime hi tayo dhammā idha pāliyaṃ āgatattāva yevāpanakesu na gahitā. Karuṇāmuditā pana sattārammaṇā,

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๕๖๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “มรรคจิตดวงที่ ๑”