[299] Catūhi vacīduccaritehītiādīsu vacīti vacīviññatti veditabbā. Tiṇṇaṃ dosānaṃ yena kenaci duṭṭhāni caritānīti duccaritāni. Vacīto pavattāni duccaritāni vacīduccaritāni, vaciyā vā nipphāditāni duccaritāni vacīduccaritāni, tehi vacīduccaritehi. Ārakā ramatīti ārati. Vinā tehi ramatīti virati. Tato tato paṭinivattāva hutvā tehi vinā ramatīti paṭivirati. Upasaggavasena vā padaṃ vaḍḍhitaṃ. Sabbamidaṃ oramaṇabhāvassa adhivacanaṃ. Veraṃ maṇati vināsetīti veramaṇī. Idampi oramaṇasseva vevacanaṃ. Yāya pana cetanāya musāvādādīni bhāsamāno karoti nāma, ayaṃ lokuttaramaggavirati uppajjitvā taṃ kiriyaṃ kātuṃ na deti, kiriyāpathaṃ pacchindatīti akiriyā. Tathā taṃ karaṇaṃ kātuṃ na deti, karaṇapathaṃ pacchindatīti akaraṇaṃ. Yāya ca cetanāya catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ bhāsamāno ajjhāpajjati nāma, ayaṃ uppajjitvā tathā ajjhāpajjituṃ na detīti anajjhāpatti.
Velāanatikkamoti ettha "tāya velāyā"tiādīsu tāva kālo "velā"ti āgato. "uruvelāyaṃ viharatī"ti ettha rāsi, "ṭhitadhammo velaṃ nātivattatī"ti ettha sīmā. Idhāpi sīmāva. Anatikkamanīyaṭṭhena hi cattāri vacīsucaritāni velāti adhippetāni. Iti yāya cetanāya cattāri vacīduccaritāni bhāsamāno velaṃ atikkamati nāma, ayaṃ uppajjitvā taṃ velaṃ atikkamituṃ na detīti "velāanatikkamo"ti vuttā. Velayatīti vā velā, velayati viddhaṃsetīti attho. Kiṃ velayatīti? catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ. Iti velayanato velā. Purisassa pana hitasukhaṃ anatikkamitvā pavattatīti anatikkamo. Evamettha padadvayavasenāpi attho veditabbo.
Setuṃ hanatīti setughāto, catunnaṃ vacīduccaritānaṃ padaghāto, paccayaghātoti attho. Paccayo hi idha "setū"ti adhippeto. Tatrāyaṃ vacanattho:- rāgādiko catunnaṃ vacīduccaritānaṃ paccayo vaṭṭasmiṃ puggalaṃ sinoti bandhatīti setu, setussa ghāto setughāto, vacīduccaritapaccayasamugghātikāya viratiyā etaṃ adhivacanaṃ. Ayaṃ pana sammāvācāsaṅkhātā virati pubbabhāge nānācittesu labbhati. Aññeneva hi cittena musāvādā viramati, aññena pesuññādīhi. Lokuttaramaggakkhaṇe pana ekacittasmiṃyeva labbhati, catubbidhāya hi vacīduccaritacetanāya padacchedaṃ kurumānā maggaṅgaṃ pūrayamānā ekāva virati uppajjati.