Idāni imasmiṃ cittadvaye pakiṇṇakavinicchayo hoti:- "ārammaṇe pavattanacittāni nāma katī"ti vuttasmiñhi "imāneva dve"ti vattabbaṃ. Tattha vicikicchāsahagataṃ ekantena pavattati, uddhaccasahagataṃ pana laddhādhimokkhattā laddhapatiṭṭhaṃ patiṭṭhāya patiṭṭhāya pavattati. Yathā hi vaṭṭacaturassesu dvīsu maṇīsu pabbhāraṭṭhāne pavattetvā vissaṭṭhesu vaṭṭamaṇi ekanteneva pavattati, caturasso patiṭṭhāya patiṭṭhāya pavattati. Evaṃ sampadamidaṃ veditabbaṃ. Sabbesupi hīnādibhedo na uddhato, sabbesaṃ ekantahīnattā. Sahajātādhipati labbhamānopi na uddhato, heṭṭhā dassitanayattā. Ñāṇābhāvato panettha vīmaṃsādhipati nāma natthi. Pacchimadvaye sesopi natthiyeva. Kasmā? kañci dhammaṃ dhuraṃ katvā anuppajjanato Paṭṭhāne ca paṭisiddhito.

Imehi pana dvādasahipi akusalacittehi kamme āyūhite ṭhapetvā uddhaccasahagataṃ sesāni ekādaseva paṭisandhiṃ ākaḍḍhanti. Vicikicchāsahagate aladdhādhimokkhe dubbalepi paṭisandhiṃ ākaḍḍhamāne uddhaccasahagataṃ laddhādhimokkhaṃ

@4-4 cha.Ma. ime pāṭhā na dissanti 5 cha.Ma. paṭisiddhato Balavaṃ kasmā nākaḍḍhatīti? dassanena pahātabbābhāvato. Yadi hi ākaḍḍheyya, dassanena pahātabbapadavibhaṅge āgaccheyya. Tasmā ṭhapetvā taṃ sesāni ekādasa ākaḍḍhanti. Tesu hi yena kenaci kamme āyūhite tāya cetanāya catūsu apāyesu paṭisandhi hoti, akusalavipākesu ahetukamanoviññāṇadhātuupekkhāsahagatāya paṭisandhiṃ gaṇhāti. Itarassāpi ettheva paṭisandhidānaṃ bhaveyya. Yasmā pana taṃ natthi, tasmā dassanena pahātabbapadavibhaṅge nāgatanti.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๖๓๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “จิตดวงที่ ๒”