Yadā pana tasmiṃ dvāre iṭṭhamajjhattārammaṇaṃ āpāthamāgacchati, tatrāpi vuttanayeneva tayo moghavārā labbhanti. Yasmā pana ārammaṇena vedanā parivattati, tasmā tattha upekkhāsahagataṃ santīraṇaṃ catunnañca upekkhāsahagata- mahākusalajavanānaṃ pariyosāne cattāri upekkhāsahagatamahāvipākacittāneva tadārammaṇabhāvena patiṭṭhahanti. Tānipi vuttanayeneva āgantukabhavaṅgaṃ, tadārammaṇanti ca dve nāmāni labhanti. Piṭṭhibhavaṅgānītipi vuccantieva. Iti imāni pañca purimehi sattahi saddhiṃ dvādasa honti. Evaṃ cakkhudvāre dvādasa, sotadvārādīsu Dvādasa dvādasāti samasaṭṭhī honti. Evaṃ ekāya cetanāya kamme āyūhite samasaṭṭhī vipākacittāni uppajjanti, aggahitaggahaṇena pana cakkhudvāre dvādasa, sotaghānajivhākāyaviññāṇāni cattārīti soḷasa honti.

Imasmiṃ ṭhāne ambopamaṃ nāma gaṇhiṃsu. Eko kira puriso phalitambarukkhamūle sasīsaṃ pārupitvā nipanno niddāyati. Athekaṃ ambapakkaṃ vaṇṭato muccitvā tassa kaṇṇasakkhaliṃ puñchamānaṃ viya `than'ti bhūmiyaṃ patati, so tassa sdadena pabujjhitvā ummīletvā olokesi. Tato hatthaṃ pasāretvā phalaṃ gahetvā maddetvā upasiṅghitvā paribhuñji.

Tattha tassa purisassa ambarukkhamūle niddāyanakālo viya bhavaṅgasamaṅgikālo, ambapakkassa vaṇṭato muccitvā kaṇṇasakkhaliṃ puñchamānassa patanakālo viya ārammaṇassa pasādaghaṭṭanakālo, patanasaddena pabujjhanakālo viya kiriyāmanodhātuyā bhavaṅgassa āvaṭṭitakālo, ummīletvā olokitakālo viya cakkhuviññāṇassa dassanakiccasādhanakālo, hatthaṃ pasāretvā gahitakālo viya vipākamanodhātuyā ārammaṇassa sampaṭicchannakālo, gahetvā madditakālo viya vipākamano- viññāṇadhātuyā ārammaṇassa santīraṇakālo, upasiṅghitakālo viya kiriyāmano- viññāṇadhātuyā ārammaṇassa vavaṭṭhāpitakālo, paribhuttakālo viya javanassa ārammaṇarasaṃ anubhavitakālo. Ayaṃ upamā kiṃ dīpeti? "ārammaṇassa pasādaghaṭṭanameva kiccaṃ, tena pasāde ghaṭṭite kiriyāmanodhātuyā bhavaṅgāvaṭṭanameva, cakkhuviññāṇassa dassanamattakameva, vipākamanodhātuyā ārammaṇasampaṭicchanna- mattakameva, vipākamanoviññāṇadhātuyā ārammaṇasantīraṇamattakameva, kiriyāmano- viññāṇadhātuyā ārammaṇavavaṭṭhāpanamattakameva kiccaṃ, ekantena pana ārammaṇarasaṃ javanameva anubhavatī"ti dīpeti.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๖๕๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “มหาวิบาก ๘”