Tattha pañca yantasālā viya pañca pasādā daṭṭhabbā, pañca ucchuvāṭā viya pañca ārammaṇāni, ekādasa vicaraṇakayantabāhā viya ekādasa vipākacittāni, pañca ucchusālāsāmino viya pañca viññāṇāni, paṭhamasālāya sālāsāmikena saddhiṃ ekādasannaṃ janānaṃ ekatova hutvā katakammānaṃ bhāgaggahaṇakālo viya ekādasannaṃ vipākacittānaṃ cakkhuviññāṇena saddhiṃ ekato hutvā cakkhudvāre rūpārammaṇe sakasakakiccakaraṇakālo, sālāsāmikassa sālāya sampaṭicchannakālo viya cakkhuviññāṇassa dvārasaṅkantiakaraṇaṃ. Dutiyatatiyacatutthapañcamasālāya sāmikena saddhiṃ ekādasannaṃ ekato hutvā katakammānaṃ bhāgaggahaṇakālo viya ekādasannaṃ vipākacittānaṃ kāyaviññāṇena saddhiṃ ekato hutvā kāyadvāre phoṭṭhabbārammaṇe sakasakakiccakaraṇakālo, sālāsāmikassa sālāya sampaṭicchannakālo viya kāyaviññāṇassa dvārasaṅkantiakaraṇaṃ veditabbaṃ. Ettāvatā "tihetukakammena paṭisandhi tihetukā hotī"ti vāro kathito. Yā pana tena duhetukapaṭisandhi hoti, sā paṭicchannāva hutvā gatā.

Idāni dhetkakammena duhetukapaṭisandhi hotīti vāro kathetabbo. Duhetukena hi somanassasahagatāsaṅkhārikacittena kamme āyūhite taṃsadiseneva duhetukavipākacittena gahitapaṭisandhikassa vuttanayeneva cakkhudvāre iṭṭhārammaṇe āpāthamāgate tayo moghavāRā. Duhetukasomanassasahagatāsaṅkhārikajavanāvasāne taṃsadisameva mūlabhavaṅgasaṅkhātaṃ tadārammaṇaṃ, sasaṅkhārikajavanāvasāne taṃsadisameva āgantukabhavaṅgasaṅkhātaṃ tadārammaṇaṃ. Iṭṭhamajjhattārammaṇe dvinnaṃ upekkhāsahagatajavanānaṃ avasāne tādisāneva dve tadārammaṇāni uppajjanti. Idheva ekekasmiṃ dvāre aṭṭha aṭṭha katvā samacattāḷīsa cittāni, aggahitaggahaṇena pana cakkhudvāre aṭṭha, sotaghānajivhākāyaviññāṇāni cattārīti dvādasa honti. Evaṃ ekāya cetanāya kamme āyūhite dvādasa vipākacittāni uppajjanti.

Duhetukasesacittattayasadisavipākena gahitapaṭisandhikepi eseva nayo. Yantabāhopamāya panettha satta yantabāhā. Tehi tattha yante nāma sajjite sālāsāmikaṃ aṭṭhamaṃ katvā vuttanayānusāreneva yojanā veditabbā. Ettāvatā "duhetukakammena duhetukapaṭisandhi hotī"ti vāro kathito.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๖๕๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “มหาวิบาก ๘”