Iṭṭhārammaṇe pana catūsu somanassasahagataakusalacittesu javitesu kusalavipākaṃ somanassasahagatāhetukacittaṃ tadārammaṇaṃ hoti. Iṭṭhamajjhattārammaṇe catūsu upekkhāsahagatalobhasampayuttesu javitesu kusalavipākaupekkhāsahagatāhetukacittaṃ tadārammaṇaṃ hoti. Yaṃ pana "javanena tadārammaṇaṃ niyametabban"ti vuttaṃ, taṃ kusalaṃ sandhāya vuttanti veditabbaṃ. Domanassasahagatajavanānantaraṃ tadārammaṇaṃ uppajjamānaṃ kiṃ uppajjatīti? akusalavipākāhetukamanoviññāṇadhātucittaṃ uppajjati.

Idaṃ pana javanaṃ kusalatāya vā akusalatāya vā ko niyāmetīti? āvajjanañceva voṭṭhavanañca. Āvajjanena hi yoniso āvaṭṭite voṭṭhavanena yoniso vavaṭṭhāpite javanaṃ akusalaṃ bhavissatīti aṭṭhānametaṃ. Āvajjanena ayoniso āvaṭṭite voṭṭhavanena ayoniso vavaṭṭhāpite javanaṃ kusalaṃ bhavissatīti aṭṭhānametaṃ. Ubhayena pana yoniso āvaṭṭite vavaṭṭhāpite ca javanaṃ kusalaṃ hoti, ayoniso akusalanti veditabbaṃ.

Iṭṭhārammaṇe pana kaṅkhato uddhatassa ca tadārammaṇaṃ kiṃ hotīti. Iṭṭhārammaṇasmiṃ kaṅkhā hotu vā mā vā, uddhato vā hotu mā vā. Kusalavipākāhetukasomanassacittameva tadārammaṇaṃ hoti. Iṭṭhamajjhattārammaṇe kusalavipākāhetukaupekkhāsahagatanti. Ayaṃ panettha saṅkhepato atthadīpano