@3 cha.Ma. iṭṭhaiṭṭhamajjhattārammaṇesu 4 cha.Ma. kusalatthāya vā akusalatthāya vā

@5 Sī. āvajjite 6 Sī. aṭṭhānameva 7 cha.Ma. kaṅkhatu Mahādhammarakkhitattheravādo nāma. Somanassasahagatasmiñhi javane javite pañca tadārammaṇāni gavesitabbāni, upekkhāsahagatasmiṃ javane javite cha gavesitabbānīti.

Atha yadā somanassasahagatapaṭisandhikassa pavatte jhānaṃ nibbattetvā pamādena parihīnajjhānassa "paṇītadhammo me naṭṭho"ti paccavekkhato vippaṭisāravasena domanassaṃ uppajjati, tadā kiṃ uppajjati, somanassānantaraṃ hi domanassaṃ domanassānantarañca somanassaṃ paṭṭhāne paṭisiddhaṃ, mahaggatadhammaṃ ārabbha javite javane tadārammaṇampi tattheva paṭisiddhanti. Kusalavipākā vā akusalavipākā vā upekkhāsahagatāhetukamanoviññāṇadhātu uppajjati, kimassā āvajjananti. Bhavaṅgāvajjanānaṃ viya natthassā āvajjanakiccanti. Etāni tāva attano ninnattā ca, ciṇṇattā ca samudāvaṭṭattā ca uppajjanti, ayaṃ kathaṃ uppajjatīti? yathā nirodhassa anantarapaccayaṃ nevasaññānāsaññāyatanaṃ, nirodhā vuṭṭhahantassa phalasamāpatticittaṃ, ariyamaggacittaṃ, maggānantarāni phalacittāni, evaṃ asantepi āvajjane ninnaciṇṇasamudāvaṭṭabhāvena uppajjati. Vinā hi āvajjanena cittaṃ uppajjati, ārammaṇena pana vinā nuppajjatīti. Atha kimassārammaṇanti? rūpādīsu parittadhammesu aññataraṃ. Etesu hi yadeva tasmiṃ samaye āpāthagataṃ hoti, taṃ ārabbha etaṃ cittaṃ uppajjatīti veditabbaṃ.

Idāni sabbesampi etesaṃ cittānaṃ pākaṭabhāvatthaṃ ayaṃ pakiṇṇakanayo vutto:-

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๖๖๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “มหาวิบาก ๘”