@3 cha.Ma. duhetukacittampi 4 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati Purimehi pañcahi saddhiṃ aṭṭha, sotadvārādīsupi aṭṭhaṭṭhāti ekāya cetanāya kamme āyūhite samacattāḷīsa cittāni uppajjanti. Aggahitaggahaṇena pana cakkhudvāre aṭṭha, sotaviññāṇādīni cattārīti dvādasa honti. Tattha mūlabhavaṅgatā ambopamaniyāmakathā ca vuttanayeneva veditabbā.

Somanassasahagatatihetukasasaṅkhārikakusalacittena kamme āyūhitepi upekkhā- sahagatatihetukaasaṅkhārikasasaṅkhārikehi kamme āyūhitepi eseva nayo. Tattha yantopamāpi ettha pākatikāmeva. Ettāvatā "tihetukakammena tihetukapaṭisandhi hotī"ti vāro kathito, tihetukakammena duhetukapaṭisandhi hotīti vāro pana paṭicchanno hutvā gato.

Idāni duhetukakammena duhetukapaṭisandhikathā hoti. Somanassasahagataduhetukā- saṅkhārikacittena hi kamme āyūhite tādisenayeva vipākacittena gahitapaṭisandhikassa vuḍḍhippattassa cakkhudvāre iṭṭhārammaṇe āpāthagate heṭṭhā vuttanayeneva tayo moghavārā honti, duhetukassa pana javanakiriyā natthi. Tasmā kusalato cattāri somanassasahagatāni, akusalato cattārīti imesaṃ aṭṭhannaṃ aññatarena javitapariyosāne duhetukameva somanassasahagatāsaṅkhārikameva tadārammaṇaṃ hoti. Evamassa cakkhuviññāṇādīni tīṇi idañca tadārammaṇanti cattāri gaṇanūpagacittāni honti. Iṭṭhamajjhattārammaṇe pana kusalato upekkhāsahagatānaṃ catunnaṃ, akusalato catunnanti aṭṭhannaṃ aññatarena javitapariyosāne duhetukameva upekkhāsahagataṃ asaṅkhārikaṃ tadārammaṇaṃ hotīti. Evamassa upekkhāsahagatasantīraṇaṃ idañca tadārammaṇanti dve gaṇanūpagacittāni honti. Tāni hi purimehi catūhi saddhiṃ cha, sotadvārādīsupi cha chāti ekāya cetanāya kamme āyūhite samatiṃsacittāni uppajjanti. Aggahitaggahaṇena pana cakkhudvāre cha, sotaviññāṇādīni cattārīti dasa honti. Ambopamaniyāmakathā pākatikāeva. Yantopamā idha na labbhatīti vuttaṃ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๖๗๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “มหาวิบาก ๘”