Duvidharūpasaṅgahavaṇṇanā

tatrāyaṃ nayo:- dutiyasaṅgahe tāva sataṃ cattāro ca dukā. Tattha "atthi rūpaṃ upādā, atthi rūpaṃ no upādā"tiādayo ādimhi cuddasa dukā aññamaññasambandhābhāvato pakiṇṇakadukā nāma. Tato "atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa vatthū"tiādayo pañcavīsati dukā vatthuavatthuupaparikkhanavasena pavattattā vatthudukā nāma. Tato "atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa ārammaṇan"tiādayo pañcavīsati dukā ārammaṇānārammaṇaupaparikkhanavasena pavattattā ārammaṇadukā nāma. Tato "atthi rūpaṃ cakkhāyatanan"tiādayo dasa dukā āyatanānāyatanaupaparikkhanavasena pavattattā āyatanadukā nāma. Tato "atthi rūpaṃ cakkhudhātū"tiādayo dasa dukā dhātuadhātuupaparikkhanavasena pavattattā dhātudukā nāma. Tato "atthi rūpaṃ cakkhundriyan"tiādayo aṭṭha dukā indriyānindriyaupaparikkhanavasena pavattattā indriyadukā nāma. Tato "atthi rūpaṃ kāyaviññattī"tiādayo dvādasa dukā sukhumarūpārūpaupaparikkhanavasena pavattattā sukhumarūpadukā nāmāti. Idaṃ dutiyasaṅgahe pālivavaṭṭhānaṃ.

Tividharūpasaṅgahavaṇṇanā

[585] Tatiyasaṅgahe sataṃ tīṇi ca tikāni. Tattha dutiyasaṅgahe vuttesu cuddasasu pakiṇṇakadukesu ekaṃ ajjhattikadukaṃ sesehi terasahi yojetvā "yantaṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ taṃ upādā, yantaṃ rūpaṃ bāhiraṃ taṃ atthi upādā, atthi no upādā"ti- ādinā nayena ṭhapitā terasa pakiṇṇakatikā nāma. Tato tameva dukaṃ sesadukehi saddhiṃ yojetvā "yantaṃ rūpaṃ bāhiraṃ taṃ cakkhusamphassassa na vatthu, yantaṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ taṃ atthi cakkhusamphassassa vatthu, atthi cakkhusamphassassa na vatthū"ti- ādinā nayena sesattikā ṭhapitā. Tesaṃ nāmañca gaṇanā ca tesaṃyeva vatthudukādīnaṃ vasena veditabbāti. Idaṃ tatiyasaṅgahe pālivavaṭṭhānaṃ.