@3 Ma.u. 14/86/68, saṃ.kha. 17/82/82 4 Sī. vipākadāne

@5 Ma.mū. 12/148/107, khu.paṭi. 31/44/388, abhi. 35/760/384 Dhammā na hetū dhammā"ti mātikāya āgataṃ hetubhāvaṃ rūpassa niyametvā paṭikkhipanto "na hetumevā"ti āha. Iminā nayena sabbapadesu paṭikkhepaniddeso ca appaṭikkhepaniddeso ca veditabbo. Vacanattho pana sabbapadānaṃ mātikāvaṇṇanāya vuttoyeva.

Sappaccayamevāti ettha pana kammasamuṭṭhānaṃ kammapaccayameva hoti, āhāra- samuṭṭhānādīni āhārādipaccayānevāti evaṃ rūpasseva vuttacatupaccayavasena attho veditabbo. Rūpamevāti "rūpino dhammā arūpino dhammā"ti mātikāya vuttaṃ arūpibhāvaṃ paṭikkhipati. Uppannaṃ chahi viññāṇehīti paccuppannaṃ rūpameva cakkhuviññāṇādīhi chahi veditabbaṃ. Niyamo pana cakkhuviññāṇādīni sandhāya gahito. Na hi tāni atītānāgataṃ vijānanti, manoviññāṇaṃ pana atītampi anāgatampi vijānāti. Taṃ imasmiṃ pañcaviññāṇasote patitvā sotapatitameva hutvā gataṃ. Hutvā abhāvaṭṭhena pana aniccameva. Jarāya abhibhavitabbadhammakattā jarābhibhūtameva. Yasmā vā rūpakāye jarā pākaṭā hoti, tasmāpi "jarābhibhūtamevā"ti vuttaṃ.

Evaṃ ekavidhena rūpasaṅgahoti ettha vidhasaddo mānasaṇṭhānakoṭṭhāsesu dissati. "seyyohamasmīti vidhā, sadisohamasmīti vidhā"tiādīsu hi māno vidhā nāma. "kathaṃvidhaṃ sīlavantaṃ vadanti, kathaṃvidhaṃ paññavantaṃ vadantī"tiādīsu saṇṭhānaṃ. Kathaṃvidhanti hi padassa kathaṃsaṇṭhitanti attho, "ekavidhena ñāṇavatthu, duvidhena ñāṇavatthū"tiādīsu koṭṭhāso vidhā nāma. Idhāpi koṭṭhāsova adhippeto.