Kiṃ pana taṃ, yaṃ aññamaññassa asādhāraṇaṃ? kammameva nesaṃ visesakāraṇaṃ, Tasmā kammavisesato etesaṃ viseso, na bhūtavisesato. Bhūtavisese hi sati pasādova na uppajjati. Samānānaṃ hi pasādo, na visamānānanti porāṇā. Evaṃ kammavisesato visesavantesu ca etesu cakkhusotāni asampattavisayaggāhakāni,

@4 cha.Ma. iti-saddo na dissati 5 cha.Ma. pahāyethetaṃ etesaṃ Attano nissayaṃ anallīnanissayeeva visaye viññāṇahetuttā. Ghānajivhākāyā sampattavisayaggāhakā nissayavasena ceva sayañca attano nissayaṃ allīneyeva visaye viññāṇahetuttā.

Aṭṭhakathāyaṃ pana "āpāthagatattāva ārammaṇaṃ sampattaṃ nāma. Candamaṇḍalasuriyamaṇḍalānaṃ hi dvācattāḷīsayojanasahassamatthake ṭhitānaṃ vaṇṇo cakkhuppasādaṃ ghaṭṭeti. So dūre ṭhatvā paññāyamānopi sampattoyeva nāma, taṃgocarattā cakkhu sampattagocarameva nāma. Dūre rukkhaṃ chindantānampi rajakānañca vatthaṃ dhovantānaṃ dūratopi kāyavikāro paññāyati, saddo pana dhātuparamparāya āgantvā sotaṃ ghaṭṭetvā saṇikaṃ vavaṭṭhānaṃ gacchatī"ti vuttaṃ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุปาทาภาชนีย์”