Cattāri saccāni nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ dukkhasacce vedanāvaseneva vihāsi. Bāvīsatindriyāni nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ vedanāpañcake indriyavaseneva vihāsi. Dvādasapadikaṃ paccayākāravaṭṭaṃ nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ phassapaccayavedanāvaseneva vihāsi. Cattāro satipaṭṭhāne nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ vedanāsatipaṭṭhānavaseneva vihāsi. Cattāri jhānāni nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ jhānaṅgesu vedanāvaseneva vihāsi. Nāmaṃ nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ tattha vedanāvaseneva vihāsi. Dhamme nippadesena paṭivijjhi, imaṃ temāsaṃ vedanātikavaseneva vihāsīti evaṃ thero padesavihārasuttantavasena abhidhammassa nidānaṃ kathesi.

Gāmavāsī sudhammadevatthero pana heṭṭhālohapāsāde dhammaṃ parivattento "ayaṃ paravādī bāhā paggayha araññe kandanto viya asakkhikaṃ aṭṭaṃ karonto viya ca abhidhamme nidānassa atthibhāvampi na jānātī"ti vatvā nidānaṃ kathento evamāha "ekaṃ samayaṃ bhagavā devesu viharati tāvatiṃsesu pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra kho bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ abhidhammakathaṃ kathesi `kusalā dhammā akusalā dhammā abyākatā dhammā"ti.

Aññesu pana suttesu ekameva nidānaṃ, abhidhamme dve nidānāni adhigamanidānañca desanānidānañca. Tattha adhigamanidānaṃ dīpaṅkaradasabalato paṭṭhāya yāva mahābodhipallaṅkā veditabbaṃ. Desanānidānaṃ yāva dhammacakkappavattanā. Evaṃ ubhayanidānasampannassa abhidhammassa nidānakosallatthaṃ idaṃ tāva pañhākammaṃ veditabbaṃ "ayaṃ abhidhammo nāma kena pabhāvito, kattha paripācito, kattha adhigato, kadā adhigato, kena adhigato, kattha vicito, kadā vicito, kena vicito, kattha desito, kassatthāya desito, kimatthaṃ desito, kehi paṭiggahito, ke sikkhanti, ke sikkhitasikkhā, ke dhārenti, kassa vacanaṃ, kenābhaṭo"ti.