@7 khu.su. 25/547/441 8 cha.Ma. jaratāaniccatāhi gahitāhi

Samuṭṭhānanti kati rūpāni katisamuṭṭhānāni? dasa ekasamuṭṭhānāni, ekaṃ dvisamuṭṭhānaṃ, tīṇi tisamuṭṭhānāni, nava catusamuṭṭhānāni, dve na kenaci samuṭṭhahanti.

Tattha cakkhuppasādo .pe. Jīvitindriyanti imāni aṭṭha ekantena kammatova samuṭṭhahanti. Kāyaviññatti, vacīviññattīti dvayaṃ ekantena cittato samuṭṭhātīti dasa ekasamuṭṭhānāni nāma. Saddo ututo ca cittato ca samuṭṭhātīti eko dvisamuṭṭhāno nāma. Tattha aviññāṇakasaddo ututo samuṭṭhāti, saviññāṇakasaddo cittato. Lahutādittayaṃ pana utucittāhārehi samuṭṭhātīti tīṇi tisamuṭṭhānāni nāma. Avasesāni nava rūpāni tehi kammena cāti catūhi samuṭṭhahantīti nava catusamuṭṭhānāni nāma. Jaratāaniccatā pana etesaṃ ekatopi na samuṭṭhahantīti dve na kenaci samuṭṭhahanti nāma. Kasmā? ajāyanato, na hi etāni jāyanti. Kasmā? jātassa pākabhedattā, uppannaṃ hi rūpaṃ arūpaṃ vā bhijjatīti avassaṃ panetaṃ sampaṭicchitabbaṃ. Na hi uppannaṃ rūpaṃ vā arūpaṃ vā akkhayaṃ nāma dissati. Yāva pana na bhijjati, tāvassa paripākoti siddhametaṃ jātassa pākabhedattāti. Yadi ca tāni jāyeyyuṃ, tesampi pākabhedā bhaveyyuṃ. Na ca pāko paccati, bhedo vā bhijjatīti jātassa pākabhedattā netaṃ dvayaṃ jāyati.

Tattha siyā:- yathā "kammassa katattā"tiādiniddesesu "rūpassa upacayo, rūpassa santatī"ti vacanena jāti jāyatīti sampaṭicchitaṃ hoti, evaṃ pākopi paccatu, bhedopi bhijjatūti. Na tattha jāti jāyatīti sampaṭicchitaṃ, ye pana dhammā kammādīhi nibbattanti, tesaṃ abhinibbattibhāvato jātiyā tappaccayabhāvavohāro anumato, na pana paramatthato jāti jāyati, jāyamānassa hi abhinibbattimattaṃ jāyatīti.