Tattha siyā:- yatheva jāti yesaṃ dhammānaṃ abhinibbatti tappaccayabhāvavohāraṃ abhinibbattivohārañca labhati, tathā pākabhedāpi yesaṃ dhammānaṃ pākabhedā

@4 Ma. bhedopi na ca bhijjatīti 5 cha.Ma. jātīti Tappaccayabhāvavohāraṃ abhinibbattivohārañca labhantu, evaṃ idampi dvayaṃ kammādisamuṭṭhānamevāti vattabbaṃ bhavissatīti? na pākabhedā taṃ vohāraṃ labhanti. Kasmā? janakapaccayānubhāvakkhaṇe abhāvato. Janakapaccayānañhi uppādetabbadhammassa uppādakkhaṇeyeva ānubhāvo, na tato uttariṃ. Tehi abhinibbattitadhammakkhaṇasmiṃ ca jāti paññāyamānā tappaccayabhāvavohāraṃ abhinibbattivohārañca labhati tasmiṃ khaṇe sabbhāvato. Na itaradvayaṃ tasmiṃ khaṇe abhāvatoti nevetaṃ jāyatīti vattabbaṃ. "jarāmaraṇaṃ bhikkhave aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannan"ti āgatattā idampi dvayaṃ jāyatīti ce? na pariyāyadesitattā. Tattha hi paṭiccasamuppannānaṃ dhammānaṃ jarāmaraṇattā pariyāyena taṃ paṭiccasamuppannanti vuttaṃ.

Yadi evaṃ tayampetaṃ ajātattā sasavisāṇaṃ viya natthi, nibbānaṃ viya niccanti ce? na nissayapaṭibaddhavuttito. Paṭhavīādīnaṃ hi nissayānaṃ bhāve jātiādittayaṃ paññāyati, tasmā na natthi. Tesañca abhāve na paññāyati, tasmā na niccaṃ. Etampi ca abhinivesaṃ paṭisedhetumeva idaṃ vuttaṃ "jarāmaraṇaṃ bhikkhave aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannan"ti. Evamādīhi nayehi tāni dve rūpāni na kehici samuṭṭhahantīti veditabbāni.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๖๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิทเทศ”