@3 cha.Ma. upasaggena 4 cha. jāto 5 cha.Ma. tiṭṭhateva sāyaṃ

@6 cha.Ma. aññā ca 7 dī.Sī. 9/417/182 Nāmāti jāto, evameva laddhokāsassa kammassa vipāko duvidho .pe. Dhuvapaccayaṭṭhena natthi nāma na hoti, uppādino dhammā nāma jātā.

Yadi pana āyūhitaṃ kusalākusalakammaṃ sabbaṃ vipākaṃ dadeyya, aññassa okāsova na bhaveyya. Taṃ pana duvidhaṃ hoti dhuvavipākaṃ adhuvavipākañca. Tattha pañca anantariyakammāni, aṭṭha samāpattiyo, cattāro ariyamaggāti etaṃ dhuvavipākaṃ nāma, taṃ pana khaṇappattampi atthi appattampi. Tattha khaṇappattaṃ uppannaṃ nāma, appattaṃ anuppannaṃ nāma, tassa vipāko cittānantare vā uppajjatu kappasatasahassātikkame vā, dhuvapaccayaṭṭhena anuppannaṃ nāma na hoti, uppādino dhammāyeva nāma jātā. Metteyyabodhisattassa maggo anuppanno nāma, phalaṃ uppādino dhammāyeva nāma jātā.

[1044] Atītattikaniddese atītāti khaṇattayaṃ atikkantā. Niruddhāti nirodhappattā. Vigatāti vibhavaṃ gatā, vigacchitā vā. Vipariṇatāti pakativijahanena vipariṇāmagatā. Nirodhasaṅkhātaṃ atthaṃ gatāti atthaṅgatā. Abbhatthaṅgatāti upasaggena padaṃ vaḍḍhitaṃ. Uppajjitvā vigatāti nibbattitvā vigacchitā. Puna atītavacanena kāraṇaṃ heṭṭhā vuttameva. Parato anāgatādīsupi eseva nayo. Atītaṃsena saṅgahitāti atītakoṭṭhāsena gaṇanaṃ gatā. Katame teti? rūpā vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṃ. Purato anāgatādīsupi eseva nayo.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๗๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกะ”