Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti bhedanadhammassa sarīrasseva "jīvan"ti gahitattā sarīre ucchijjamāne "jīvampi ucchijjatī"ti ucchedagahaṇākārappavattā diṭṭhi. Dutiyapade sarīrato aññassa jīvassa gahitattā sarīre ucchijjamānepi "jīvaṃ na ucchijjatī"ti sassatagahaṇākārappavattā diṭṭhi. Hoti tathāgato paraṃ maraṇātiādīsu satto tathāgato nāma, "so paraṃ maraṇā hotī"ti gaṇhato paṭhamā sassatadiṭṭhi. "na hotī"ti gaṇhato dutiyā ucchedadiṭṭhi. "hoti ca na ca hotī"ti gaṇhato tatiyā ekaccasassatadiṭṭhi. "neva hoti na na hotī"ti gaṇhato catutthā amarāvikkhepadiṭṭhi. Ime dhammā āsavāti ime kāmāsavañca bhavāsavañca rāgavasena ekato katvā saṅkhepato tayo, vitthārato cattāro dhammā āsavā nāma.

Yo pana brahmavimānakapparukkhābharaṇesu chandarāgo uppajjati, so kāmāsavo hoti na hotīti? na hoti. Kasmā? pañcakāmaguṇikassa rāgassa idheva pahīnattā. Hetugocchakaṃ pana patvā lobho hetu nāma hoti, ganthagocchakaṃ patvā abhijjhākāyagantho nāma, kilesagocchakaṃ patvā lobho kileso nāma hoti. Diṭṭhisahajāto pana rāgo kāmāsavo hoti na hotīti? na hoti, diṭṭhirāgo nāma hoti. Vuttaṃ hetaṃ "diṭṭhirāgaratte purisapuggale dinnadānaṃ nāma na mahapphalaṃ hoti na mahānisaṃsan"ti.

Ime pana āsave kilesapaṭipāṭiyāpi āharituṃ vaṭṭati maggapaṭipāṭiyāpi. Kilesapaṭipāṭiyā kāmāsavo anāgāmimaggena pahīyati, bhavāsavo arahattamaggena, diṭṭhāsavo sotāpattimaggena, avijjāsavo arahattamaggena. Maggapaṭipāṭiyā sotāpattimaggena diṭṭhāsavo pahīyati, anāgāmimaggena kāmāsavo, arahattamaggena bhavāsavo avijjāsavo cāti.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๘๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “อาสวโคจฉกะ”