Yācake disvā kaṭkabhāvena cittaṃ añcati saṅkocetīti kaṭukañcuko, tassa bhāvo kaṭukañcukatā. Aparo nayo,:- kaṭukañcukatā vuccati kaṭacchuggāho, samatittikapuṇṇāya hi ukkhaliyā bhattaṃ gaṇhanto sabbato bhāgena saṅkuṭitena aggakaṭacchunā gaṇhāti pūretvā gahetuṃ na sakkoti, evaṃ maccharipuggalassa cittaṃ saṅkucati, tasmiṃ saṅkucite kāyopi tatheva saṅkucati paṭikuṭati paṭinivattati na sampasāriyatīti maccheraṃ "kaṭukañcukatā"ti vuttaṃ.

Aggahitattaṃ cittassāti paresaṃ upakārakaraṇe dānādinākārena yathā na sampasāriyati, evaṃ āvaritvā gahitabhāvo cittassa. Yasmā pana maccharī puggalo attano santakaṃ paresaṃ adātukāmo hoti, parasantakaṃ gaṇhitukāmo. Tasmā "idamacchariyaṃ mayhameva hotu mā aññassā"ti pavattivasenassa attasampattīnaṃ nigūhanalakkhaṇatā parasampattiggahaṇalakkhaṇatā vā veditabbā. Sesaṃ imasmiṃ gocchake uttānatthameva.

Imāni pana saññojanāni kilesapaṭipāṭiyāpi āharituṃ vaṭṭati maggapaṭipāṭiyāpi. Kilesapaṭipāṭiyā kāmarāgapaṭighasaññojanāni anāgāmimaggena pahīyanti, mānasaññojanaṃ arahattamaggena, diṭṭhivicikicchāsīlabbataparāmāsā sotāpattimaggena. Bhavarāgasaññojanaṃ arahattamaggena. Issāmacchariyāni sotāpattimaggena, avijjā

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๘๑๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “สัญโญชนโคจฉกะ”