Na hi arahato "duṭṭhuṃ mayā idaṃ katan"ti evaṃ anutāpo atthi. Nīvaraṇapaṭirūpakaṃ panetaṃ "kappati na kappatī"ti vīmaṃsanasaṅkhātaṃ vinayakukkuccaṃ nāma.

[1176] "katame dhammā nīvaraṇā ceva nīvaraṇasampayuttā cā"ti padassa niddese yasmā thīnamiddhaṃ aññamaññaṃ na vijahati, tasmā "thīnamiddhanīvaraṇaṃ avijjānīvaraṇena nīvaraṇañceva nivaraṇasampayuttañcā"ti abhinditvā vuttaṃ. Yasmā pana uddhacce satipi kukkuccassābhāvā kukkuccena vināpi uddhaccaṃ uppajjati, tasmā taṃ bhinditvā vuttaṃ. Yañca yena sampayogaṃ na gacchati, taṃ na yojitanti veditabbaṃ.

Ime pana nīvaraṇe kilesapaṭipāṭiyāpi āharituṃ vaṭṭati maggapaṭipāṭiyāpi. Kilesapaṭipāṭiyā kāmacchandabyāpādā anāgāmimaggena pahīyanti. Thīnamiddhuddhaccāni arahattamaggena, kukkuccavicikicchā sotāpattimaggena, avijjā arahattamaggena. Maggapaṭipāṭiyā sotāpattimaggena kukkuccavicikicchā pahīyanti, anāgāmimaggena kāmacchandabyāpādā, arahattamaggena thīnamiddhuddhaccāvijjāti.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๘๓๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “นีวรณโคจฉกะ”