@3 cha.Ma. nāmameva 4 cha.Ma. byañjeti

@5 cha.Ma. nopathadhammo nāma 6 cha.Ma. nipatati

Aṭavīpabbatādīsu rukkhopi jānapadānaṃ bhāro. Te hi "ayaṃ kiṃ rukkho nāmā"ti puṭṭhā "khadiro pana so"ti attanā jānanakaṃ nāmaṃ kathenti. Yassa nāmaṃ na jānanti, tampi "anāmako nāmā"ti vadanti, tampi tassa nāmadheyyameva hutvā tiṭṭhati. Samudde macchakacchapādīsupi eseva nayo. Itare dve dukā iminā samānatthāeva.

[1316] Nāmarūpaduke nāmakaraṇaṭṭhena ca namanaṭṭhena ca nāmanaṭṭhena ca nāmaṃ. Tattha cattāro khandhā tāva nāmakaraṇaṭṭhena nāmaṃ. Yathā hi mahājanasammatattā tassa "mahāsammato"ti nāmaṃ ahosi, yathā vā mātāpitaro "ayaṃ tisso nāma hotu, pusso nāma hotū"ti evaṃ puttassa kittimanāmaṃ karonti, yathā vā "dhammakathiko vinayadharo"ti guṇato nāmaṃ āgacchati, na evaṃ vedanādīnaṃ. Vedanādayo hi mahāpaṭhavīādayo viya attano nāmaṃ karontāva uppajjanti, tesu uppannesu tesaṃ nāmaṃ uppannameva hoti. Na hi vedanaṃ uppannaṃ "tvaṃ vedanā nāma hohī"ti koci bhaṇati, na ca tassā nāmaggahaṇakiccaṃ atthi. Yathā paṭhaviyā uppannāya "tvaṃ paṭhavī nāma hohī"ti nāmaggahaṇakiccaṃ natthi. Cakkavāḷasinerucandimasuriyanakkhattesu uppannesu "tvaṃ cakkavāḷaṃ nāma hohi, tvaṃ sineru nāma, tvaṃ nakkhattaṃ nāma hohī"ti nāmaggahaṇakiccaṃ natthi, nāmaṃ uppannameva hoti, opapātikapaññattiyaṃ nipatati. Evaṃ vedanāya uppannāya "tvaṃ vedanā nāma hohī"ti nāmaggahaṇakiccaṃ natthi, tāya uppannāya "vedanā"ti nāmaṃ uppannameva hoti, opapātikapaññattiyaṃ nipatati. Saññādīsupi eseva nayo. Atītepi hi vedanā vedanāyeva. Saññā. SaṅkhāRā. Viññāṇaṃ viññāṇameva. Anāgatepi, paccuppannepi. Nibbānaṃ pana sadāpi nibbānamevāti nāmakaraṇaṭṭhena nāmaṃ.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๘๔๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “สุตตันติกทุกะ”