@4 cha.Ma. addhāpaccuppannavasena 5 cha.Ma. patati

Pubbenivāsacatutthaṃ nāmagottānussaraṇe nibbānanimittapaccavekkhaṇe ca navattabbārammaṇaṃ, sesakāle atītārammaṇameva, yathākammūpagañāṇacatutthampi atītārammaṇameva. Tattha kiñcāpi pubbenivāsacetopariyañāṇānipi atītārammaṇāni honti, athakho tesaṃ pubbenivāsañāṇassa atītakkhandhā khandhapaṭibaddhañca kiñci anārammaṇaṃ nāma natthi. Taṃ hi atītakkhandhakhandhapaṭibaddhesu dhammesu sabbaññutañāṇasamagatikaṃ hoti. Cetopariyañāṇassa ca sattadivasabbhantarātītaṃ cittameva ārammaṇaṃ. Taṃ hi aññaṃ khandhaṃ vā khandhapaṭibaddhaṃ vā na jānāti, maggasampayuttacittārammaṇattā pana pariyāyato maggārammaṇanti vuttaṃ. Yathākammūpagañāṇassa ca atītacetanāmattameva ārammaṇanti ayaṃ viseso veditabbo. Ayamettha aṭṭhakathānayo. Yasmā pana "kusalā khandhā iddhividhañāṇassa cetopariyañāṇassa pubbenivāsānussatiñāṇassa yathākammūpagañāṇassa anāgataṃsañāṇassa ārammaṇapaccayena paccayo"ti paṭṭhāne vuttaṃ, tasmā cattāropi khandhā cetopariyañāṇayathākammūpagañāṇānaṃ ārammaṇaṃ honti tatrāpi yathākammūpagañāṇassa kusalākusalāevāti.

Dibbacakkhuñāṇacatutthaṃ vijjamānavaṇṇārammaṇattā paccuppannārammaṇameva. Anāgataṃsañāṇacatutthaṃ anāgatārammaṇameva. Taṃ hi anāgatakkhandhakhandhapaṭibaddhesu dhammesu pubbenivāsañāṇaṃ viya sabbaññutañāṇasamagatikaṃ hoti. Tattha kiñcāpi cetopariyañāṇampi anāgatārammaṇaṃ hoti, taṃ pana sattadivasabbhantare uppajjanakacittameva ārammaṇaṃ karoti. Idaṃ anāgate kappasatasahasse uppajjanakacittampi khandhepi khandhapaṭibaddhampi. Rūpāvacarattikacatukkajjhānādīni atītānāgatapaccuppannesu ekadhammampi ārabbha appavattito ekantanavattabbārammaṇānevāti veditabbāni.

เล่มที่ ๓๔ ธัมมสังคณี๘๗๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกะ”