[1435] Ajjhattattike anindriyabaddharūpañca nibbānañca bahiddhāti idaṃ yathā indriyabaddhaṃ parapuggalasantāne bahiddhāti vuccamānampi tassa attano santānapariyāpannattā niyakajjhattampi hoti, evaṃ na kenaci pariyāyena ajjhattaṃ hotīti niyakajjhattapariyāyassa abhāvena bahiddhāti vuttaṃ, na niyakajjhattamattassa asambhavato.
[1436-7] Niyakajjhattamattassa pana asambhavamattaṃ sandhāya ajjhattārammaṇattike bahiddhārammaṇatā vuttā. Ajjhattadhammāpagamamattatova ākiñcaññāyatanārammaṇassa ajjhattabhāvampi bahiddhābhāvampi ajjhattabahiddhābhāvampi ananujānitvā "ākiñcaññāyatanaṃ na vattabbaṃ ajjhattārammaṇantipī"tiādi vuttaṃ.
Tattha na kevalaṃ tadeva navattabbārammaṇaṃ, tassa pana āvajjanampi upacāracittānipi tassārammaṇassa paccavekkhaṇacittānipi tasseva assādanādivasena pavattāni akusalacittānipi navattabbārammaṇānevāti. Tāni pana tasmiṃ vutte vuttāneva hontīti visuṃ na vuttāni. Kathaṃ vuttāneva hontīti. Etaṃ hi ākiñcaññāyatanaṃ yañca tassa purecārikaṃ āvajjanaupacārādivasena pavattaṃ tena saha ekārammaṇaṃ bhaveyya, taṃ sabbaṃ atītārammaṇattike "kāmāvacarakusalaṃ akusalaṃ kiriyato nava cittuppādā rūpāvacaraṃ catutthaṃ jhānan"ti evaṃ vuttānaṃ etesaṃ cittuppādānaṃ "siyā na vattabbā atītārammaṇātipī"tiādinā nayena navattabbārammaṇabhāvassa anuññātattā ākiñcaññāyatanassa ca "ākiñcaññāyatanaṃ cattāro maggā apariyāpannā, cattāripi sāmaññaphalāni, ime dhammā na vattabbā atītārammaṇātipi"ti evaṃ ekantena navattabbārammaṇattavacanato navattabbārammaṇanti vuttaṃ. Idāni taṃ ajjhattārammaṇattike ekampi vuccamānaṃ