สมาบัติ ๘ อันเป็นบาทให้วิปัสสนาเกิดขึ้น ชื่อว่าอธิจิต เพราะอาศัยสมาบัติ ๘ อันเป็นไปในวัฏฏะ.
และพึงทราบว่า วิปัสสนาปัญญาและปัญญาในมรรคในผล ชื่อว่าอธิปัญญา ดังนี้ ก็เพราะอาศัยกัมมัสสกตาปัญญา ดังนี้. อธิบายอายโกศลเป็นต้น
ในนิทเทสแห่งอายโกศลเป็นต้น คำว่า อาโย ได้แก่ ความเจริญอายะ คือความเจริญนั้นมี ๒ อย่าง คืออนัตถหานิ (การละความพินาศคืออกุศลธรรม) และอัตถุปปัตติ (การยังประโยชน์คือกุศลธรรมให้เกิดขึ้น).
คำว่า อปาโย ได้แก่ ความไม่เจริญ. ความไม่เจริญแม้นั้น ก็มี ๒ คืออัตถหานิ (การละสิ่งเป็นประโยชน์คือกุศลธรรม) และอนัตถุปปัตติ (การยังสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์คืออกุศลธรรม ให้เกิดขึ้น) ย่อมมี เหตุใด เพราะเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า อิเม ธมฺเม มนสิกโรโต เป็นต้น.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที