คำว่า อคฺคิ คือ ไฟชื่อว่าอัคคิ เพราะอรรถว่าเผาผลาญ. คำว่า ราคคฺคิ (แปลว่า ไฟคือราคะ) อธิบายว่า ราคะเมื่อเกิดขึ้น ย่อมเผาผลาญยังสัตว์ให้ไหม้ เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า อัคคิ (ไฟคือราคะ) แม้โทสะและโมหะก็นัยนี้.

ในอัคคินิทเทสนั้น มีเรื่องเป็นอุทาหรณ์ดังนี้. เรื่องการเผาผลาญของไฟคือราคะ

ได้ยินว่า ภิกษุณีสาวรูปหนึ่งไปสู่โรงอุโบสถในวิหารชื่อว่าจิตตลบรรพต แล้วยืนดูรูปของบุคคลผู้รักษาประตูอยู่. ลำดับนั้น ราคะคือความกำหนัดในภายในของเธอจึงเกิดขึ้น เธอถูกไฟคือราคะนั้นนั่นแหละไหม้แล้วทำกาละ. พวกภิกษุณีทั้งหลายผู้เดินไปกล่าวว่า ภิกษุณีสาวรูปนี้ยืนอยู่ เธอจงเรียกมา ดังนี้ ภิกษุณีรูปหนึ่งเดินไปจับมือของภิกษุณีสาวนั้น พร้อมกับการกล่าวว่า เพราะเหตุไร เธอจึงยืนอยู่เล่า ดังนี้ ภิกษุณีสาวรูปนั้น พอมือของภิกษุณีอีกรูปหนึ่งถูกต้องแล้วเท่านั้นก็ล้มลง.

นี้เป็นเรื่องแห่งการเผาไหม้ของราคะก่อน.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๑,๕๗๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ติกนิเทศ”