คำว่า ภัยเกิดแต่อบาย ได้แก่ ภัยอันเกิดขึ้นเพราะอาศัยอบายภูมิ ๔. ชื่อว่า มหาภัย ๑๖ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้วด้วยภัย ๔ หมวดๆ ละ ๔ เหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้.

ชื่อว่า ติมพรูสกทิฏฐิ๑- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในทิฏฐิจตุกกะ.

บรรดาทิฏฐิเหล่านั้น คำว่า สุขทุกข์ตนทำเอง ๒- ดังนี้ ได้แก่ เมื่อบุคคลเห็นเวทนา โดยความเป็นอัตตาตัวตนอยู่ ความเห็นผิดก็เกิดขึ้นว่า เวทนาอันเวทนานั่นเองทำไว้แล้ว ดังนี้. ครั้นเมื่อความเป็นอย่างนั้น ก็จะปรากฏว่า เวทนาที่เกิดขึ้นในกาลก่อนนั้นยังมีอยู่ เพราะฉะนั้น ทิฏฐิคือความเห็นผิดนี้ จึงชื่อว่าสัสสตทิฏฐิ.

คำว่า สจฺจโต เถตโต ได้แก่ (ทิฏฐิเกิดขึ้น) โดยสัจจะ โดยถาวร.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๑,๕๙๒

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “จตุกกนิเทศ”