ข้อว่า โดยความมีเพียงเท่านั้น ได้แก่ โดยความมีจำนวนเพียงเท่านั้น คำนี้มีอธิบายว่า หากมีผู้สงสัยว่า ก็อายตนะแม้มีจักขุเป็นต้น ก็เป็นธรรมนั่นเอง เมื่อเป็นเช่นนี้ พระองค์มิได้ตรัสว่า ธรรมายตนะ เท่านั้น แต่ตรัสอายตนะ ๑๒ อย่างดังนี้ เพราะเหตุไร?

ข้อนี้ ควรแก้ความสงสัยว่า ที่ตรัสไว้ ๑๒ อย่าง เพราะทรงกำหนดทวารและอารมณ์อันเป็นที่เกิดขึ้นแห่งวิญญาณกาย ๖. #-

จริงอยู่ ในอายตนวิภังค์นี้มีประเภทอายตนะเหล่านั้น โดยกำหนดความเป็นทวารและความเป็นอารมณ์ของวิญญาณกาย ๖ มีเพียงนี้เท่านั้น เพราะฉะนั้น จึงตรัสว่าอายตนะมี ๑๒ ด้วยว่า จักขายตนะนั่นแหละเป็นทวารเกิดขึ้นของวิญญาณกายซึ่งนับเนื่องในวิถีของจักขุวิญญาณและรูปายตนะนั่นแหละก็เป็นอารมณ์

อนึ่ง อายตนะนอกนี้เป็นทวารเกิดขึ้นแก่วิญญาณกายนอกนี้ แต่อายตนะที่เป็นเอกเทศแห่งมนายตนะกล่าวคือ ภวังคจิตนั่นเองเป็นทวารเกิดขึ้นของวิญญาณกายที่ ๖ และธรรมายตนะที่ไม่ทั่วไปเป็นอารมณ์ เพราะฉะนั้น จึงตรัสอายตนะไว้ ๑๒ เพราะกำหนดทวารเกิดขึ้นและอารมณ์ของวิญญาณกาย ๖ ไว้ด้วยประการฉะนี้.