ในวาระที่ ๒ (ข้อที่ ๒) กามทั้งหลายที่ชื่อว่าไม่เที่ยง เพราะอรรถว่ามีแล้ว กลับไม่มี ชื่อว่าเป็นทุกข์ เพราะอรรถว่าบีบคั้น และพึงทราบว่า ชื่อว่ามีความแปรปรวนไปเป็นธรรมดา เพราะอรรถว่าละปกติภาวะ.
คำว่า เตสํ วิปริณามญฺญถาภาวา (แปลว่า เพราะความแปรปรวนเป็นอย่างอื่น). อธิบายว่า เพราะความที่กามเหล่านั้นเป็นอย่างอื่น กล่าวคือมีความแปรปรวนไป. โสกะคือความเศร้าโศก ปริเทวะคือความร่ำไห้ ทุกขะคือความทุกข์ โทมนัสสะคือความโทมนัส อุปายาสะคือความคับแค้นใจ ย่อมเกิดขึ้น โดยนัยที่กล่าวไว้ว่า ยมฺปิ เม อโหสิ ตมฺปิ เม นตฺถิ แม้เราได้มีสิ่งใดแล้ว แม้เราก็กลับไม่มีสิ่งนั้นดังนี้.
บรรดาคำเหล่านั้น ความเศร้าโศกมีการเผาผลาญภายในเป็นลักษณะ. ความร่ำไห้มีการบ่นเพ้ออาศัยซึ่งความโกรธนั้นเป็นลักษณะ. ทุกข์มีการบีบคั้นกายเป็นลักษณะ. โทมนัสมีการพิฆาตใจเป็นลักษณะ. ความคับแค้นใจมีความเศร้าใจเป็นลักษณะ.
คำว่า วิตกฺกิตํ ได้แก่ วิตกอันเป็นไปด้วยสามารถแห่งการยกขึ้น.
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที