วรรณนาอภิธรรมภาชนีย์

พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อทรงแสดงธาตุแม้ทั้งหมดในอภิธรรมภาชนีย์โดยรวบรัดเท่านั้น จึงตรัสคำมีอาทิว่า อฏฺฐารส ธาตุโย จกฺขุธาตุ รูปธาตุ (ธาตุ ๑๘ คือจักขุธาตุ รูปธาตุ) ดังนี้.

ในการวรรณนาอภิธรรมภาชนีย์นั้น พึงทราบวาระด้วยอุเทศก่อน.

อตฺถโต ลกฺขณาทีหิ กมตาวตฺวสงฺขโต ปจฺจยา อถ ทฏฺฐพฺพา เวทิตพฺโพ วินิจฺฉโย พึงทราบวินิจฉัยโดยอรรถ โดย ลักษณะเป็นต้น โดยลำดับ โดยมีจำนวน เท่านั้น โดยการนับ โดยปัจจัย และโดยเป็น ธรรมที่ควรเห็น. ว่าด้วยวินิจฉัยโดยอรรถ