ก็ในนิเทศนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสคำว่า มาตา วา (มารดาก็ตาม) เป็นต้น เพื่อทรงแสดงบุคคลผู้ใคร่ประโยชน์โดยย่อ.

ในพระบาลีนั้น มีวิเคราะห์ว่า ที่ชื่อว่ามารดา เพราะอรรถว่าย่อมถนอมรัก. ที่ชื่อว่าบิดา เพราะอรรถว่าย่อมพอใจ. ที่ชื่อว่าพี่ชายน้องชาย ด้วยอรรถว่าย่อมคุ้นกัน. ที่ชื่อว่าภคินี ก็เหมือนกัน. ที่ชื่อว่ามิตร เพราะอรรถว่าประพฤติเมตตา หรือว่าด้วยอรรถว่านับถือ. อธิบายว่า ย่อมสอดใส่ความลับทั้งหมดไว้ภายใน. ที่ชื่อว่าอำมาตย์ เพราะอรรถว่าย่อมเป็นผู้ร่วม ด้วยอรรถว่าเป็นผู้พร้อมกันในกรณียกิจทั้งหลาย. ที่ชื่อว่าญาติ เพราะอรรถว่าย่อมรู้ หรือทราบอย่างนี้ว่า คนนี้เป็นคนภายในของพวกเรา. ที่ชื่อว่าสาโลหิต เพราะอรรถว่าเป็นผู้สัมพันธ์กันด้วยสายเลือด.

พึงทราบบทเหล่านี้ โดยเนื้อความ ด้วยประการฉะนี้.

คำว่า อยํ วุจฺจติ (นี้เรียกว่า) ความว่า นี้เราเรียกชื่อว่า ปิเยหิวิปปโยคทุกข์. ปิเยหิวิปปโยคทุกข์นั้น อิฏฺฐวตฺถุวิโยคลกฺขโณ มีการพลัดพรากจากวัตถุที่ปรารถนาเป็นลักษณะ โสกุปฺปาทนรโส มีการให้เกิดขึ้นแห่งความโศกเป็นรส พฺยาสนปจฺจุปฏฺฐาโน มีความฉิบหายเป็นปัจจุปัฏฐาน.