อนึ่ง ที่ชื่อว่าสีลัพพตุปาทาน เพราะอรรถว่ายึดมั่นศีลและพรต. ศีลและพรตนั้นด้วย เป็นอุปาทานด้วย ดังนี้ก็ชื่อว่าสีลัพพตุปาทาน เพราะโคศีล (ปรกติของโค) โควัตร (การปฏิบัติของโค) เป็นต้น เป็นตัวอุปาทานเองทีเดียว เพราะยึดมั่นว่า "ความบริสุทธิ์มีด้วยอาการอย่างนี้" ดังนี้.

อนึ่ง ที่ชื่อว่าวาทะ เพราะเป็นเหตุกล่าวของคนทั้งหลาย ที่ชื่อว่าอุปาทาน เพราะเหตุยึดมั่นของคนทั้งหลาย.

ถามว่า ย่อมกล่าวอะไร หรือยึดมั่นอะไร?

ตอบว่า กล่าวอัตตา ยึดมั่นอัตตา คือการยึดมั่นวาทะของตน ชื่อว่าอัตตวาทุปาทาน.

เล่มที่ ๓๕ วิภังค์๕๘๘

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “สังขารเกิดเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย”