อนึ่ง กาลของภวจักรนั้นมี ๓ คืออดีต ปัจจุบันและอนาคต ในกาลเหล่านั้น ว่าด้วยอำนาจกาลที่มาในพระบาลีโดยสรุป พึงทราบว่า มีองค์ ๒ คืออวิชชาและสังขาร เป็นอดีตกาล. องค์ ๘ มีวิญญาณเป็นต้นมีภพเป็นที่สุด ๑- เป็นปัจจุบันกาล. และองค์ ๒ คือชาติและชรามรณะ เป็นอนาคตกาล. ____________________________ ๑- อรรถกถาว่า ภวาสวานิ. แต่ฉบับ ม. ว่า ภวาวสานานิ.

และพึงทราบอีกว่า อธิบายสนธิ ๓

ก็ภวจักรนี้มีสนธิ ๓ คือ เหตุผลสนธิ ๑ #-

ผลเหตุสนธิ ๑ เหตุปุพพกผลสนธิ ๑ และมี