๓. ปญฺหาปุจฺฉกวณฺณนา

[๕๐๔] ปญฺหาปุจฺฉเก ปาลิอนุสาเรเนว มคฺคงฺคานํ กุสลาทิภาโว เวทิตพฺโพ. อารมฺมณตฺติเกสุ ปน สพฺพานิเปตานิ อปฺปมาณํ นิพฺพานํ อารพฺภ ปวตฺติโต อปฺปมาณารมฺมณาเนว, น มคฺคารมฺมณานิ. เนว หิ มคฺโค น ผลํ มคฺคํ อารมฺมณํ กโรติ. สหชาตเหตุวเสน ปเนตฺถ กุสลานิ มคฺคเหตุกานิ, วิริยํ วา วีมํสํ วา เชฏฺฐกํ กตฺวา มคฺคภาวนากาเล มคฺคธิปตีนิ, ฉนฺทจิตฺตเชฏฺฐิกาย มคฺคภาวนาย น วตฺตพฺพานิ มคฺคาธิปตีนีติ, ผลกาเลปิ น วตฺตพฺพาเนว.

อตีตาทีสุ เอการมฺมณภาเวนปิ น วตฺตพฺพานิ, นิพฺพานสฺส ปน พหิทฺธาธมฺมตฺตา พหิทฺธารมฺมณานิ นาม โหนฺตีติ เอวเมตสฺมึ ปญฺหาปุจฺฉเกปิ นิพฺพตฺติตโลกุตฺตราเนว มคฺคงฺคานิ กถิตานิ. สมฺมาสมฺพุทฺเธน หิ สุตฺตนฺตภาชนียสฺมึเยว โลกิยโลกุตฺตรานิ มคฺคงฺคานิ กถิตานิ, อภิธมฺมภาชนีเย ปน ปญฺหาปุจฺฉเก จ โลกุตฺตราเนวาติ เอวมยํ มคฺควิภงฺโคปิ เตปริวฏฺฏํ นีหริตฺวาว ภาเชตฺวา ทสฺสิโตติ.

ปญฺหาปุจฺฉกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.