วสา อคฺคิสนฺตาปาทิกาเล หตฺถตลหตฺถปิฏฺฐิปาทตลปาทปิฏฺฐินาสปุฏนลาฏอํสกูเฏสุ ฐิตวิลีนสิเนโห. ตตฺถ ยถา ปกฺขิตฺตเตเล อาจาเม น อาจาโม ชานาติ "มํ เตลํ อชฺโฌตฺถริตฺวา ฐิตนฺ"ติ, นาปิ เตลํ ชานาติ "อหํ อาจามํ อชฺโฌตฺถริตฺวา ฐิตนฺ"ติ, เอวเมว น หตฺถตลาทิปฺปเทโส ชานาติ "มํ วสา อชฺโฌตฺถริตฺวา ฐิตา"ติ, นาปิ วสา ชานาติ "อหํ หตฺถตลาทิปฺปเทเส อชฺโฌตฺถริตฺวา ฐิตา"ติ. อญฺญมญฺญํ อาโภคปจฺจเวกฺขณรหิตา เอเต ธมฺมา. อิติ วสา นาม อิมสฺมึ สรีเร ปาฏิเยกฺโก โกฏฺฐาโส อเจตโน อพฺยากโต สุญฺโญ นิสฺสตฺโต ยูสภูโต อาพนฺธนากาโร อาโปธาตูติ.

เขโฬ ตถารูเป เขฬุปฺปตฺติปจฺจเย สติ อุโภหิ กโปลปสฺเสหิ โอโรหิตฺวา ชิวฺหาย ติฏฺฐติ. ตตฺถ ยถา อพฺโภจฺฉินฺนอุทกนิสฺสนฺเท นทีตีรกูปเก น กูปตลํ ชานาติ "มยิ อุทกํ สนฺติฏฺฐตี"ติ, นาปิ อุทกํ ชานาติ "อหํ กูปตเล สนฺติฏฺฐามี"ติ, เอวเมว น ชิวฺหาตลํ ชานาติ "มยิ อุโภหิ กโปลปสฺเสหิ โอโรหิตฺวา เขโฬ ฐิโต"ติ, นาปิ เขโฬ ชานาติ "อหํ อุโภหิ กโปลปสฺเสหิ โอโรหิตฺวา ชิวฺหาตเล ฐิโต"ติ. อญฺญมญฺญํ อาโภคปจฺจเวกฺขณรหิตา เอเต ธมฺมา. อิติ เขโฬ นาม อิมสฺมึ สรีเร ปาฏิเยกฺโก โกฏฺฐาโส อเจตโน อพฺยากโต สุญฺโญ นิสฺสตฺโต ยูสภูโต อาพนฺธนากาโร อาโปธาตูติ.

สิงฺฆาณิกา ยทา สญฺชายติ, ตทา นาสปุเฏ ปูเรตฺวา ติฏฺฐติ วา ปคฺฆรติ วา. ตตฺถ ยถา ปูติทธิภริตาย สิปฺปิกาย น สิปฺปิกา ชานาติ "มยิ ปูติทธิ ฐิตนฺ"ติ, นาปิ ปูติทธิ ชานาติ "อหํ สิปฺปิกาย ฐิตนฺ"ติ, เอวเมว น นาสปุฏา ชานนฺติ "อเมฺหสุ สิงฺฆาณิกา ฐิตา"ติ, นาปิ สิงฺฆาณิกา ชานาติ "อหํ นาสปุเฏสุ ฐิตา"ติ. อญฺญมญฺญํ อาโภคปจฺจเวกฺขณรหิตา เอเต ธมฺมา. อิติ สิงฺฆาณิกา อิมสฺมึ สรีเร ปาฏิเยกฺโก โกฏฺฐาโส อเจตโน อพฺยากโต สุญฺโญ นิสฺสตฺโต ยูสภูโต อาพนฺธนากาโร อาโปธาตูติ.

ลสิกา อฏฺฐิกสนฺธีนํ อพฺภญฺชนกิจฺจํ สาธยมานา อสีติสตสนฺธีสุ ฐิตา. ตตฺถ ยถา เตลพฺภญฺชิเต อกฺเข น อกฺโข ชานาติ "มํ เตลํ อพฺภญฺชิตฺวา ฐิตนฺ"ติ, นาปิ เตลํ ชานาติ "อหํ อกฺขํ อพฺภญฺชิตฺวา ฐิตนฺ"ติ, เอวเมว น อสีติสตสนฺธิโย ๑- ชานนฺติ "ลสิกา อเมฺห อพฺภญฺชิตฺวา ฐิตา"ติ, นาปิ ลสิกา ชานาติ "อหํ อสีติสตสนฺธิโย อพฺภญฺชิตฺวา ฐิตา"ติ. อญฺญมญฺญํ อาโภคปจฺจเวกฺขณรหิตา เอเต ธมฺมา. อิติ ลสิกา นาม อิมสฺมึ สรีเร ปาฏิเยกฺโก โกฏฺฐาโส อเจตโน อพฺยากโต สุญฺโญ นิสฺสตฺโต ยูสภูโต อาพนฺธนากาโร อาโปธาตูติ.